Dostęp do pełnej treści artykułu tylko dla zalogowanych!


Literka jest portalem stworzonym specjalnie dla nauczycieli. Znajdziesz u nas artykuły i materiały pomocne w pracy, porady prawne, aktualności ze świata oświaty.


Aby publikować własne materiały oraz otrzymać pełen dostęp do portalu , Zaloguj się.

Nie masz konta ? Zarejestruj się za darmo !

Niesłyszący i słabosłyszący w świetle literatury

Data dodania: 2006-10-04 08:05:53
Pedagogika głuchych jest działem pedagogiki specjalnej o bogatej historii. Na przestrzeni wieków poglądy na głuchotę uległy stopniowym zmianom. Od pozbawienia życia czy traktowania jak umarłych (prawo Likurga w Sparcie) poprzez oddawanie im czci (Starożytna Persja, Egipt) lub też skazywanie na wygnanie, przeklinanie, pozbawianie praw obywatelskich, wyłączenie z nauczania (starożytność, czasy Arystotelesa), poprzez pozostawianie samym sobie i całkowitej obojętności (średniowiecze) wreszcie poprzez próby zorganizowanej opieki i kształcenia.
NIESŁYSZĄCY I SŁABOSŁYSZACY W ŚWIETLE LITERATURY

SURDOPEDAGOGIKA łac. „Surdus – głuchy”.

Pedagogika głuchych jest działem pedagogiki specjalnej o bogatej historii.
Na przestrzeni wieków poglądy na głuchotę uległy stopniowym zmianom. Od pozbawienia życia czy traktowania jak umarłych (prawo Likurga w Sparcie) poprzez oddawanie im czci (Starożytna Persja, Egipt) lub też skazywanie na wygnanie, przeklinanie, pozbawianie praw obywatelskich, wyłączenie z nauczania (starożytność, czasy Arystotelesa), poprzez pozostawianie samym sobie i całkowitej obojętności (średniowiecze) wreszcie poprzez próby zorganizowanej opieki i kształcenia.
W wieku XVIII i XIX prezentowane były poglądy odmawiające niesłyszącym posiadanie inteligencji (J. Kont, A. Schopenhauer i inni). Dopiero w II połowie XX w. następują wyraźne zmiany w poglądach, podkreślające podmiotowość osób niesłyszących.
Wśród dyscyplin zajmujących się problemami osób z uszkodzonym słuchem nie ma zgodności co do terminologii. Istnieje zatem wiele różnych definicji pojęć i określeń odnoszących się do uszkodzeń słuchu oraz osób z takimi uszkodzeniami.
W pedagogice specjalnej od ponad 100 lat używano jedynie określenia głuchoniemy, dopiero po II Wojnie Światowej pojawiły się określenia dziecko głuche, dziecko z resztkami słuchu, dziecko niedosłyszące (K. Kirejczyk 1957r., M. Grzegorzewska 1968r.).
W latach 80-tych ograniczono się do określeń dziecko głuche. Dziecko niedosłyszące (B. Hoffmann 1987r.).
Podobny podział stosowany jest w światowej surdopedagogice . W 1993 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej wprowadziło oficjalnie pojęcie niesłyszący i słabosłyszący w miejsce używanych dotychczas pojęć głuchy i niedosłyszący (zarządzenie nr 29 z dnia 04 października 1993r. w sprawie zasad organizacji opieki nad uczniami… Dz. Urz. MEN nr9 poz. 36).

Przedmiotem surdopedagogiki jest wychowanie jednostek z uszkodzeniami słuchu i wadami wymowy wynikającymi z zaburzeń słuchu (Pedag. Spec.- Otton, Lipkowski).
Wg Aleksandry Maciarz przedmiotem surdopedagogiki jest specjalne wychowanie i nauczanie osób z upośledzeniem słuchu. Definicje osoby głuchej, niesłyszącej, niedosłyszącej, słabosłyszącej stosowane przez różnych specjalistów, często są bardzo zróżnicowane przyjmują bowiem różne kryteria kwalifikacyjne.
M. Grzegorzewska (1964r.) pisze:
Głuchym nazywamy człowieka, który jest pozbawiony całkowicie lub w dużej mierze słuchu, a więc i treści słuchowych płynących ze świata, i który wskutek tego znajduje się w gorszych warunkach niż człowiek słyszący w pracy procesów poznawczych i przygotowaniu się do życia społecznego. Rozumienie mowy ludzkiej tą drogą staje się dla niego niemożliwe a w pracy i wszelkich potrzebach życia słuch nie ma dla niego żadnego lub wystarczającego znaczenia.
J. Gałkowski (1976r.) za osobę głuchą uważa taką, u której ubytki słuchu nie pozwalają na normalny rozwój mowy ustnej.
J. Doraszewska (1981r.) cytuje jako właściwą amerykańską definicję podawaną przez E. Levine: głuchy to człowiek, u którego zmysł słuchu jest niewystarczająco funkcjonalny dla zwykłych potrzeb życia.
E. Nurowski (1983r.) stwierdza że: głuchym jest człowiek, który nic nie słyszy bądź posiada tak znikome resztki słuchu, że praktycznie nie tylko nie może porozumieć się z innymi za pomocą mowy, ale słuch nie odgrywa u niego żadnej roli tak w pracy jak i w życiu codziennym.
W literaturze fachowej można spotkać kilka definicji osoby z uszkodzonym słuchem. Ponieważ jest to pojęcie stosowane od niedawna najstarsza z nich pochodzi z 1979r. Jej autorem jest B. Hoffmann „Przez osobę z uszkodzonym słuchem rozumiemy taką, która wskutek trudności w samodzielnym przyswojeniu języka i mowy wynikających z uszkodzenia analizatora słuchowego, wymaga specjalnej pomocy w nauczaniu i wychowaniu; przysposobieniu do życia społecznego”.
B. Szczepankowski (1997r.) proponuje przyjęcie takiej definicji - osoba z uszkodzonym słuchem w stopniu lekkim, umiarkowanym, znacznym głębokim jest to osoba, której uszkodzenie słuchu określone audiogramem programowym i przeliczone wg tabeli Międzynarodowego Biura Audiofonologii przekracza 20 db i kwalifikuje ją do jednego ze stopni uszkodzeń.
Osoba niedosłysząca wg T. Gałkowskiej (1976r.) to ta, u której ubytki słuchu pozwalają opanować mowę w sposób naturalny.

KLASYFIKACJE USZKODZEŃ SŁUCHU
W polskiej surdopedagogice przez wiele lat stosowana była klasyfikacja zaproponowana przez K. Kirejczyka (1967r.) zgodnie, z którą dzieci z uszkodzonym słuchem dzielono na 3 grupy:
1. Dzieci niedosłyszące, które słyszą i rozumieją mowę dźwiękową mimo występującego u nich uszkodzenia słuchu. Grupę tę można podzielić następująco:
a) dzieci niedosłyszące, które słyszą i rozumieją mowę głośną lub z bliskiej odległości bez aparatów słuchowych;
b) dzieci niedosłyszące, które słyszą i rozumieją mowę przy użyciu aparatów słuchowych;
2. Dzieci z resztkami słuchu, które słyszą i rozumieją mowę dźwiękową jedynie w specjalnych warunkach komfortu akustycznego (w definicji z 1967r. dotyczyło to klas szkolnych wyposażonych w urządzenia elektroakustyczne zbiorowego użytku).
3. Dzieci praktycznie głuche, które nie słyszą i nie rozumieją mowy dźwiękowej także z zastosowaniem dostępnych środków technicznych.

Rozwój techniki i związane z nim upowszechnienie aparatów słuchowych spowodowały, że obecnie stosuje się w surdopedagogice podział na dwie grupy dzieci. Są to (U. Eckert):

1. Dzieci niesłyszące (głuche)- z uszkodzonym słuchem w stopniu uniemożliwiającym w sposób naturalny odbieranie mowy za pomocą słuchu; cechą charakterystyczną dziecka głuchego jest niemożność opanowania mowy ustnej drogą naturalną, tj. przez naśladownictwo.
2. Dzieci słabosłyszące (niedosłyszące)- z uszkodzonym słuchem w stopniu ograniczającym odbiór mowy drogą słuchową; dziecko słabosłyszące może opanować mowę dźwiękową w sposób naturalny, za pośrednictwem słuchu.

Klasyfikacja zaproponowana przez B. Szczepankowskiego:

1. Słabosłyszący- osoba, która ma trudności z rozumieniem mowy bez aparatów słuchowych, lecz rozumie ją wyłącznie drogą słuchową w sprzyjających warunkach za pomocą aparatów lub bez nich.
2. Głuchy – osoba, która bez pomocy wzroku nie jest w stanie rozumieć mowy, nawet przy użyciu aparatów słuchowych, ale ma zachowaną lub ukształtowaną mowę czynną.
3. Głuchoniemy – osoba, która na skutek głuchoty nie jest w stanie rozumieć mowy i nie posługuje się nią.

Fowler przeprowadził analizę możliwości odbierania bodźców słuchowych przez dzieci o różnym stopniu upośledzenia słuchu.

Upośledzenie słuchu w stopniu
Ubytek słuchu w decybelach
Ocena opisowa dotycząca słyszenia z odległości 1,5 m
lekkim
poniżej 20
badany słyszy normalną mowę, lecz nie słyszy szeptu
umiarkowanym
20-40
badany słyszy mowę umiarkowanie głośną, lecz nie słyszy mowy słabo artykułowanej
niezbyt ciężkim
40-60
badany słyszy mowę głośną, lecz nie słyszy mowy umiarkowanie głośnej
ciężkim
60-80
badany słyszy wykrzykiwane słowa, lecz nie słyszy mowy głośnej
bardzo ciężkim
ponad 80
badany słyszy głośny krzyk, lecz nie słyszy wykrzykiwanych słów
zupełna głuchota
brak percepcji
badany nie słyszy nawet bardzo głośnego krzyku


PRZYCZYNY USZKODZEŃ SŁUCHU.

Istnieje wiele przyczyn powodujących zaburzenia w działaniu narządu słuchu. Do tych. które mogą uszkodzić ten narząd należy zaliczyć:
· czynniki dziedziczne- jeśli występuje również u innych członków tej samej rodziny. Głuchotę dziedziczną dzielimy na dominującą i recysywną. Nie zawsze ujawnia się od urodzenia. Recysywna może pojawić się w każdym pokoleniu;
· w okresie prenatalnym płodu- zaburzenia płodu, spowodowaną chorobą wirusową matki, zatruciem lekami, infekcją wewnątrzmaciczną;
· w okresie okołoporodowym- wcześniactwo, nieprawidłowy poród, zaburzenia krążeniowe lub oddechowe, brak fachowej opieki w czasie porodu, uraz porodowy, nieprawidłowo stosowaną narkozę itp.
· w okresie poporodowym- żółtaczkę (szczególnie w powiązaniu z konfliktem serologicznym), zakażenia, urazy, i inne uszkodzenia ototoksyczne;
· w okresie niemowlęcym i wczesnego dzieciństwa- zapalenia opon mózgowych i przewlekłe zapalenia ucha środkowego, toksyczne uszkodzenie nerwu słuchowego w przebiegu chorób zakaźnych, takich jak: odra, płonica, koklusz, grypa i świnka, stosowania leków o charakterze ototoksycznym (chinina, gentamycyna itp.), urazy mechaniczne w obrębie czaszki oraz urazy akustyczne (np. powstałe podczas zabaw pirotechnicznych);
· w okresie późniejszym- poza...

Dostęp do pełnej treści artykułu tylko dla zalogowanych!


Literka jest portalem stworzonym specjalnie dla nauczycieli. Znajdziesz u nas artykuły i materiały pomocne w pracy, porady prawne, aktualności ze świata oświaty.


Aby publikować własne materiały oraz otrzymać pełen dostęp do portalu , Zaloguj się.

Nie masz konta ? Zarejestruj się za darmo !