Dostęp do pełnej treści artykułu tylko dla zalogowanych!


Literka jest portalem stworzonym specjalnie dla nauczycieli. Znajdziesz u nas artykuły i materiały pomocne w pracy, porady prawne, aktualności ze świata oświaty.


Aby publikować własne materiały oraz otrzymać pełen dostęp do portalu , Zaloguj się.

Nie masz konta ? Zarejestruj się za darmo !

Samotność wśród młodzieży

Data dodania: 2008-05-10 09:15:00
Problem wychowawczy dotyczy klas pierwszych szkoły średniej- samotność wśród młodziezy.
Chciałam się podzielić swoim spostrzezeniem i zaproponować rozwiązanie, które moze być przydatne innym nauczycielom pracującym w podobnych szkołach.

Opis i analiza problemu wychowawczego – samotność wśród młodzieży

1. Identyfikacja problemu

Problemem, na który zwróciłam uwagę w swojej pracy pedagoga stała się samotność wśród szerokiego grona młodzieży.
Analiza dotyczy grupy 105 osób wszystkich klas pierwszych (tj. I TH, I TG, I LE, I TOŚ, I LP) szkoły średniej.
Wśród głównych objawów wskazujących na istnienie problemu na pierwszy plan wysuwa się smutek i odizolowanie się uczniów od koleżanek, kolegów a także od nauczycieli. Wśród ludzi powinni być pełni chęci do życia, chętnie nawiązywać kontakty z rówieśnikami i starszymi kolegami. Jednak od kilku lat w klasach I –szych uwidacznia się w pierwszych miesiącach lęk, brak aklimatyzacji w nowej szkole, kłopoty z nauką i frekwencją.
Nie trudno nie dostrzec samotności wśród młodzieży przychodzącej do naszej szkoły. Większość uczniów przez długie miesiące snuje się samotnie po korytarzach, a przecież nieodwracalnym skutkiem samotności jest okaleczenie osobowości. Ludziom samotnym jest źle i nam z nimi jest źle. Jednostki takie charakteryzują się postawa psychopatyczną, nieprzystosowaniem społecznym, nieumiejętnością nawiązywania więzi uczniowskich (ślepota uczniowska), egoizmem, agresją wobec środowiska społecznego i psychopatycznym brakiem poczucia winy.
Samotność ma zbyt mało pozytywnych aspektów i dlatego postanowiłam ten problem rozpoznać i starać się rozwiązać.

2. Geneza i dynamika zjawiska

Zjawiskiem samotności wśród młodzieży z roku na rok wzrasta. Obserwując przychodząca młodzież do naszej szkoły mam wrażenie, że u większości z nich panuje nastrój smutku, zatroskania, powagi i nostalgii. Ze względu na wagę tego problemu postanowiłam przeprowadzić anonimową ankietę we wszystkich klasach pierwszych szkoły średniej. W ankiecie składającej się z 10 pytań zamkniętych i 2 otwartych uzyskałam potwierdzenie tego, że samotność stała się dla ludzi młodych problemem, z którym sami sobie nie poradzą.
Na 105 uczniów 21 osób odpowiedziało twierdząco na pytanie: czy odczuwasz samotność w swoim życiu? Jest to 20% badanych. Poza tym jeszcze 58 osób przyznało, że również odczuwa samotność, choć rzadko, 36 % badanych twierdziło, że samotność źle na nich wpływa. W uzasadnieniu tej odpowiedzi młodzież podawała takie aspekty:
- nie mam się do kogo odezwać,
-zwrócić o pomoc czy radę,
- jest mi trudno,
- chce mi się płakać,
- mam głupie myśli,
- mam zły humor,
- myślę o złych rzeczach, itp.
Na ogrom i znaczenie zwracają uwagę jeszcze inne odpowiedzi na zadane w ankiecie pytania, zwłaszcza pytanie, a właściwie zdanie: nie czułbym się osamotniony, gdyby… Tu młodzi uczniowie udzielili następujących odpowiedzi- gdyby:
- ktoś do mnie przyszedł i porozmawiał,
- było mniej nauki,
- była lepsza atmosfera w domu, a nie tylko nauka,
- rodzice więcej czasu spędzali w domu i poświęcali dla dzieci,
- ludzie byli bardziej tolerancyjni i mieli więcej czasu dla siebie,
- rodzina i przyjaciele byli blisko mnie,
- miał przyjaciela, itp.
Problem samotności powstaje zwykle w dzieciństwie. Rodzice pracują, dziecko chodzi z kluczem na szyi i po powrocie do domu nie ma do kogo się odezwać. Jest zdane na siebie, żyje przez wiele godzin bez jakiekolwiek kontroli ze strony dorosłych. Dziecko przestaje zwierzać się rodzicom, jego przyjacielem staje się telewizor, komputer, podwórko. Wzrasta poczucie samotności. Dzieci kończą gimnazjum i rozpadają się ich przyjaźnie i kontakty koleżeńskie. W nowej szkole musi minąć zawsze trochę czasu zanim zawiążą się nowe znajomości i przyjaźnie. Osoby nieśmiałe zwykle trudniej nawiązują kontakty i często to właśnie im grozi samotność.
Generalizując można przyjąć stanowisko, że samotność jest spowodowana rodziną, szkołą i samym sobą oraz, że rozwija się w czasie.

3. Znaczenie problemu

W definiowaniu samotności przeważają skojarzenia tego problemu z ludźmi dorosłymi lub starymi, odnoszące się do obiektywnych, a istotnych dla ludzkiego losu zdarzeń życiowych, takich jak śmierć bliskiej osoby, wdowieństwo, choroba powodująca izolację, itp.
Rzadziej natomiast mówi się o możliwościach przeżywania samotności przez dzieci i młodzież. Przyczyny tego stanu rzeczy tkwią zarówno w samej „naturze” zjawisk rozwojowych, jak i tradycyjnie formułowanych zadaniach oraz stosowanych procedurach badawczych. Dynamika doświadczeń społecznych okresu dzieciństwa i młodości, „łatwość” kontaktu z rówieśnikami i dorosłymi zabezpieczają- teoretycznie- przed samotnością. Także założona w polskim systemie edukacyjnym bezpośredniość kontroli nad losem dzieci i młodzieży nie skłoniła, jeszcze kilka lat wcześniej, do przypuszczeń, że we wcześniejszych okresach rozwojowych samotność może być udziałem tak wielu osób. Przeprowadzone przez mnie badania wykazały również, że analizując samotność trzeba rozpatrywać takie szczegółowe aspekty relacji społecznych, które są z pewnością korelatami samotności, jak psychologiczna odpowiedzialność, bierność- aktywność społeczna, autonomia dzieci i młodzieży, kontrola społeczna, wzorce wychowania rodzinnego czy też zewnątrz- wewnątrzsterowność. Na szczególną uwagę zasługuje zwłaszcza ostatni korelat. Zdaniem D. Resmana obecne społeczeństwo jest w pełni konsumpcyjne tzw. „zewnątrzsterowne”. Wzrostowi dóbr materialnych towarzyszy...

Dostęp do pełnej treści artykułu tylko dla zalogowanych!


Literka jest portalem stworzonym specjalnie dla nauczycieli. Znajdziesz u nas artykuły i materiały pomocne w pracy, porady prawne, aktualności ze świata oświaty.


Aby publikować własne materiały oraz otrzymać pełen dostęp do portalu , Zaloguj się.

Nie masz konta ? Zarejestruj się za darmo !