Strony statyczne

Dostęp do pełnej treści artykułu tylko dla zalogowanych!


Literka jest portalem stworzonym specjalnie dla nauczycieli. Znajdziesz u nas artykuły i materiały pomocne w pracy, porady prawne, aktualności ze świata oświaty.


Aby publikować własne materiały oraz otrzymać pełen dostęp do portalu , Zaloguj się.

Nie masz konta ? Zarejestruj się za darmo !

Studium przypadku dziecka z dyslalią — część pierwsza

Data dodania: 2002-08-28 23:46:22
Do przeprowadzenia studium przypadku wybrany zostałchłopiec z klasy V Publicznej Szkoły Podstawowej w Paszczynie, któryuzyskał najsłabszy wynik w badaniu Logopedycznym Testem Przesiewowym.

Do przeprowadzenia studium przypadku wybrany został chłopiec z klasy V Publicznej Szkoły Podstawowej w Paszczynie, który uzyskał najsłabszy wynik w badaniu Logopedycznym Testem Przesiewowym.

Jego wyniki w teście przesiewowym na tle klasy i pośród badanych chłopców ilustruje tabela 1.

tabela 1. Wyniki w Logopedycznym Teście Przesiewowym Sławomira K. a wyniki klasy V oraz chłopców klas IV i V.

 

klasa / płeć (liczba uczniów)

 

Wymowa

 

Sprawność semantyczna, gramatyczna, narracyjna

 

Motoryka narządów mowy

 

Percepcja dźwięków mowy

 

Łącznie

Polecenie1.

Polecenie2.

Polecenie3.

Polecenie4.

Polecenie5.

Polecenie6.

Polecenie7.

 

suma

_

x

 

suma

_

x

 

suma

_

x

 

suma

_

x

 

suma

_

x

 

suma

_

x

 

suma

_

x

 

suma

_

x

CH(20)

385

19,2

380

19,0

126

6,3

533

26,6

119

5,9

168

8,4

72

3,6

1783

86,1

V (20)

387

19,3

417

20,8

121

6,0

559

27,9

118

5,9

185

9,2

77

3,8

1865

93,2

Sławek K.

 

14

 

11

 

5

 

21

 

6

 

7

 

1

 

65

Łączny wynik chłopca w teście (65 punktów) stanowi jedynie 54,1% punktów możliwych do zdobycia. Sławek otrzymał przy tym 75,5% średniej punktów jaką uzyskali chłopcy i tylko 69,7% ilości punktów zdobytych przez jego rówieśników i rówieśniczki.

Deficyty dziecka najwyraźniej uwidoczniły się w poleceniu 7., w którym chłopiec przegłoskował prawidłowo tylko pierwszy, najprostszy wyraz. Słaby wynik uzyskał on także w poleceniach 2. i 4., w których uzyskał odpowiednio 42 i 40% możliwych do zdobycia punktów. Szczególnie polecenie 2. wypadło niekorzystnie na tle pozostałych badanych, gdyż 11 punktów Sławka stanowi tylko 55 % średniej ilości punktów uzyskiwanych przez jego kolegów i koleżanki.

Różnica punktowa w pozostałych poleceniach zawarła się w granicach 80 % punktów zdobywanych przez wszystkich badanych, jedynie w poleceniu 5., badającym motorykę narządów mowy chłopiec wykonał poprawnie wszystkie próby.

Słaby ogólny wynik Sławka zdecydował o wybraniu go do badania kolejnymi narzędziami diagnostycznymi w celu ustalenia przyczyn niskiego poziomu kompetencji językowej i komunikacyjnej oraz sprawności realizacyjnych, a w dalszym etapie podania propozycji terapii logopedycznej.

“Badanie sprawności motorycznej narządów mowy” w opracowaniu Z.M. Kurkowskiego i T. Woźniaka potwierdziło u badanego prawidłową budowę i funkcjonowanie narządów artykulacyjnych. Chłopiec nie wykonał poprawnie tylko dwóch prób: “5. kląskaj jak konik” oraz “29. zagwiżdż”. Wydaje się jednak, że nie wynika to z niesprawności narządów mowy, gdyż pozostałe polecenia badające i wargi i język Sławek wykonał bez żadnych kłopotów.

Zatem w dalszej części rozdziału przedstawione zostaną kolejno:

     

  • dane z wywiadu,
  •  

     

  • wyniki badania wymowy kwestionariuszem obrazkowym G. Demel i ich omówienie;
  •  

     

  • wyniki badania słuchu fonematycznego testem I. Styczek oraz słuchu fonetycznego (test B. Rocławskiego);
  •  

– omówienie wyników badań i próba diagnozy logopedycznej.

 

KARTA MOWY DZIECKA

  1. imię i nazwisko: Sławomir K.
  2. data urodzenia: 15. stycznia 1988 r.
  3. adres: Paszczyna 275

 

4. rodzice

imię

 

wiek

 

wykształcenie

 

zawód

 

miejsce pracy

a) ojciec

Jan

45 l.

zawodowe

kierowca

MKS Dębica

b) matka

Maria

41 l.

średnie

bileter

PKP

 

  1. rodzeństwo: brat (19 lat), siostra (17 lat);
  2. szkoła: Publiczna Szkoła Podstawowa w Paszczynie;
  3. klasa: V

 

WYWIAD

* Kto udziela wywiadu? – matka

1. Dane o środowisku

  1. kto wychowuje dziecko – oboje rodzice, przy udziale dziadków;
  2. pochodzenie ojca/matki – miejscowi;
  3. zaburzenia słuchu w rodzinie – nie stwierdzono;
  4. zaburzenia mowy w otoczeniu – brak
  5. sytuacja rodzinna – warunki socjalne dobre, rodzina otacza Sławka atmosferą miłości i opieki

2. Dane o dziecku

a. przebieg ciąży i porodu – ciąża prawidłowa, poród 3 tygodnie przed terminem, siłami natury, 5/7 punktów Apgar

  1. przebyte choroby – świnka (3 l.), różyczka (5 l.), ospa (7 l.), częste zapalenia ucha,
  2. zaburzenia rozwoju – opóźniony rozwój chodzenia (ok.20 miesiąca życia),
  3. motoryka dziecka – w normie rozwojowej,
  4. lateralizacja – praworęczny.

3. Osobniczy rozwój mowy

  1. okres melodii – głużenie - ?, gaworzenie - ok. 28 tygodnia,
  2. okres wyrazu – pierwsze wyrazy ok. 14-15 miesiąca życia, “mówił później niż starsze dzieci”,
  3. okres zdania – wypowiedzi równoważnikowe - około 29 miesiąca, proste zdania pojedyncze - po ukończeniu 3 roku życia,
  4. zasób słownika dziecka - stosunkowo ubogi.

4. Zaburzenia mowy dziecka

  1. kiedy zauważono - w okresie przedszkolnym,
  2. objawy - dziecko mówiło mało i niechętnie, zniekształcało bądź substytuowało głoski i wyrazy, używało wypowiedzeń równoważnikowych lub krótkich zdań
  3. świadomość zaburzenia u dziecka - chłopiec zdaje sobie sprawę ze swych trudności

Badanie wymowy kwestionariuszem obrazkowym G. Demel

Wyniki badania Sławomira K. testem D. Demel przedstawia tabela 2.

Tabela 2. Wyniki badania wymowy Kwestionariuszem obrazkowym G. Demel

1. š ž č З

szafa

š'afa

koszyk

+

szklanki

š'klaŋk'i

kapelusz

kapelus

żaba

+

żelazko

želaško

jeże

iež'e

drzwi

ʒv'i

czołg

+

szczotka

ščotka

beczki

beč'k'i

klucz

+

2. s z c З

samolot

+

słoń

+

pasek

+

pies

+

zegar

+

zamek

+

wózek

+

dzwonek

+

cukierki

+

tablica

+

klocki

+

księżyc

kśęzyc

3. ś ź ć З

ślimak

+

świeczka

śv'ecka

książka

ksiąska

wiśnie

+

ziemniaki

+

guziki

+

cielątko

+

nici

+

dzięcioł

+

dźwig

+

żołędzie

zoęʒ'e

gwoździe

+

4. r

tramwaj

+

cytryna

+

drabina

+

krowa

+

gruszka

gruska

spadochron

+

radio

+

ryby

+

parasol

+

tarka

+

tornister

+

rower

+

5. k k' g g' x

kot

+

kura

+

konewka

+

bąk

+

kielnia

+

rakieta

+

siekiera

+

kredki

+

garnek

+

kogut

+

chorągiewki

+

choinka

+

6. v v' f f'

wałek

+

worek

+

krawaty

+

wieszak

v'eš'ak

wiewiórka

+

fotel

+

farby

+

żyrafa

žyrafa

agrafka

+

filiżanka

f'il'izaŋka

fiołki

+

kalafior

karaf'or

7. b b' p p' m m'

balon

+

buty

+

cebula

+

bilet

+

grabie

+

grzebień

+

patelnia

+

pompka

+

piłka

+

pióro

+

małpa

+

miotły

+

8. t d n

talerz

taleš'

telefon

+

młotek

motek

but

+

dom

+

dach

+

buda

+

widelec

+

narty

+

nożyce

+

spodnie

+

bocian

+

9. l l'

lampa

+

lustro

+

butelka

+

balon

+

lalka

+

motyl

+

ul

+

listek

+

lis

+

listy

+

królik

+

szalik

+

10. samogłoski

autobus

+

agrafka

+

aparat

+

armata

+

oko

+

osa

+

okulary

+

orzechy

+

ucho

+

ule

+

indyk

+

igły

+

11. samogłoski niezgłoskotwórcze i З

łabędzie

+

łóżko

+

koło

+

piłka

+

stół

+

jabłko

iapko

jaszczurki

iasčurk'i

pająk

+

zając

+

hulajnoga

+

jajka

+

klej

+

12. gł. dźwięczne i bezdźwięczne

bułka-półka

+

bąk-pąk

+

noże-nosze

nož'e-noš'e

kury-góry

+

kosa-koza

+

biurko-piórko

+

 

OCENA:

    1. odpowiedź prawidłowa +
    2. brak odpowiedzi –
    3. zapis fonetyczny (adekwatny)

Badanie wymowy wykazało trudności realizacyjne chłopca w zakresie szeregu głosek szumiących “š, ž, č, ǯ . Wszystkie pozostałe fonemy są realizowane poprawnie, łącznie z pozostałymi dziąsłowymi “l, l' ” a nawet “r”.

Wymowa głosek szeregu szumiącego jest w przypadku Sławka niekonsekwentna. W jednym przypadku substytuuje on je przez odpowiednie syczące, zaś innym razem deformuje owe głoski do dźwięku pośredniego między właściwą szumiącą a odpowiadającą jej ciszącą. З

Poniżej zestawiono wyniki badania kwestionariuszem wyrazowo – obrazkowym. Wyrazy w nawiasach w kwestionariuszu przedstawione są w formie obrazków. W prawej kolumnie znajduje się zapis fonetyczny wymowy chłopca, zaś próby pogrupowane są według grup głosek, podobnie jak w badaniu wcześniejszym.

1. š ž č ǯ

W (koszyku) są (grzyby) f kosyku som gžyby

Na (krześle) leżą (nożyce) na kseśle lez З nozyce

W (szafie) wisi (szalik) f saf'e v'iśi salik

Po rzece pływają (żaglówki) po zece pyvai З utk'i

Grzesio ma czerwoną (czapkę) gześo ma červon З čapke

Na wieszaku wiszą (klucze) na v'esaku v'isom kluče

W (teczce) są (książki i zeszyt)y f te· ce som kś З šk'i i zesyty

2. s z c ʒ

Stefek ma stary (pasek) stefeg ma stary pasek

Wysoko lecą (samoloty) vysoko lec З samoloty

Na ulicy stoją (samochody) na ul'icy stoiǫ samoxody

Zosia dostała (wózek) zośa dostaa vuzek

Kozy jedzą (kapustę) kozy ieʒǫ kapuste

Jacek bawi się (klockami) iaceg bav'i śe klockami

Chłopiec je (cukierki) xop'ec ie cuk'erk'i

  1. ś ź ć
  2. ʒ

Na (płocie) wisi (sito) na poće v'iśi śito

Kasia niesie (wiśnie) w (koszyku) kaśa ńeśe v'iśńe f kosyku

W lesie są (ślimaki) w leśe som śl'imak'i

Marysia bawi się (misiem) maryśa bav'i śe m'iśem

Na (gwoździu) wisi (świder) na gvoźʒ'u v'iśi śv'ider

Dzieci jedzą (poziomki) ʒ'eći ieʒǫ truskafk’i

(Dziewczynka) siedzi na (krześle) ʒ'efcyŋka śeʒ'i na kseśle

(Bocian) niesie (żabę) boća· ńeśe žabe

(Dzieci) wsiadają do (pociągu) ʒ'eći f’śadaiǫ do poćoŋgu

4. r

Przed (fabryką) stoją (rowery) pšet domem stoiom rovery

Franek gra na (trąbce) frane· gra na trompce

Na drodze stoją (traktory) na droʒe stoiom traktory

W (akwarium) pływają (ryby) v akfar'um pyvaiom ryby

(Krowa) skubie (trawę) krova skub'e trave

Wieczorem gryzą (komary) v'ecorem gryzom komary

Romek przyniósł (raki) romek ps'yńus rak'i

(Baran) ma (rogi) baran ma rog'i

Hydraulik naprawia (krany) hydraul'ig naprav'a krany

5. k k' g g' x

(Kowal) podkuwa (konia) koval potkuva końa

W (koszyku) są (jagody) f kosyku som iagody

Pod (choinką) leży (hulajnoga) pot xoiŋkom ležy xulainoga

Na (kuchni) stoi (garnek) na kuxn'i stoi garnek

W (garnuszku) jest (kawa) v garnusku iest kava

Na oknie stoją (kwiaty) i (konewka) na okńe stoiǫ kf'aty i konefka

Kasia karmi (kury) kaśa karm'i kury

Na zagonie rosną (ogórki) i (groszek) na zagońe rosnom ogurk'· i grosek

(Kotki) piją mleko kotk'i piio· mleko

6. v v' f f'

Na (fotelu) leży (aparat) na fotelu lezy aparat

Obok (szafy) stoi (telewizor) obok safy stoi telev'izor

W (walizce) są (rękawiczki) · val'isce sǫ rekavn'ic'k'i

Na (drzewie) siedzą (sowy) i (wiewiórki) na ǯ’ev'e śeʒom sovy i v'ev'urk'i

Koło (wiatraka) stoją (worki) koo v'atraka stoiom vork'i

Władek ma nowe (łyżwy) vadek ma nove yžvy

Wieczorem świecą (gwiazdy) v'ecorem śv'ecom gv'azdy

Na wietrze powiewają (chorągiewki) na v'etše pońevaiom flag’i

Po podwórzu chodzą pawie po podvuž'u xoʒǫ pav'e

7. b b' p p' m m'

Basia ma (parasol) baśa ma parasol

Na (półce) leży (bębenek) na puce lež'i bembenek

W torbie są (buraki) i (cebula) f torb'e som burak'· i cebula

Mama kupiła (bańkę) na mleko mama kup'a baike na mleko

Chłopcy ulepili (bałwana) xopcy ulep'l'i bavana

W pudełku są (buty) f pudeku som buty

Na biurku leży (pióro) na b'urku lež'y p'uro

W (piórniku) jest (temperówka) f p'urn'iku ies· temperufka

8. t d n

Darek dostał (narty) darek dosta narty

Na (talerzu) są (truskawki) na talezu som truskafk'i

O (dach) oparta jest (drabina) o dax oparta ies· drab'ina

Na tacy leży (tort) na tačy lež'y tort

W (kredensie) są (noże) f saf’e som nože

Przed (domem) rosną (kwiaty) pše· domem rosnom kv'aty

Na stole stoi (telefon) na stole stoi telefon

9. l l'

W lesie są (lisy) v leśe som l'isy

Mały (motylek) siedzi na (listku) may motylek śeʒ'i na l'istku

(Listonosz) roznosi (listy) l'istonos roznośi l'isty

W szufladzie leżą (korale) f šuflaʒ'e lezom korale

Na (stole) stoi (lampa) na stole stoi lampa

Ala ma (lalkę) i (baloniki) ala ma lalke i balońik'i

Ola przegląda się w (lusterku) ola pšeglonda śe v lusterku

W klatce jest malutki (królik) f klatce iest malutk'i krul'ik

10. samogłoski

Na ulicy stoi (autobus) na ul'icy stoi autobus

W ogrodzie rosną (pomidory) v ogroʒ'e rosnom pom'idory

Ela ma (ołówek) ela ma ouvek

Ala nosi (okulary) ala nośi okulary

Mama kupiła na obiad (ryby) mama kup'ia na obiad ryby

Olek je (lody) oleg ie lody

W pudełku są (igły) f pudeku som igy

Za domem stoją (ule) za domem stoiom ule

11. samogłoski niezgłoskotwórcze

(Janek) je jabłko ianeg ie iapko

W pokoju jest (pająk) f pokoiu iest paioŋk

Pod (jabłonią) siedzą (jeże) pod iabǫ śeʒǫ iež'e

Na łóżku leży jasiek na ušku lež'y iaśek

Mały (chłopiec) ma (łopatę) may xop'ec ma opate

Na (ławce) wisi (łańcuch) na afce v'iśi ancux

12. pary głosek dźwięczna i bezdźwięczna

Bolek je (bułki) boleg ie buk'i

Na biurku leży (pióro) na b'urku lezy p'uro

W pudełku są (noże) f pudeku som nož'e

Tomek ma ładny (domek) tomek ma adny domek

(Dzieci) idą na bal ʒ'eć· idom na bal

Górnik wyjechał w (góry) gurn'ig vyiexa v gury

(Koza) przewróciła (kosę) koza pševrućia kose

Badanie to potwierdziło wcześniejsze ustalenia na temat wymowy dziecka. Wykazało przy tym dość wysoką sprawność językową chłopca, który właściwie nazywał niemal wszystkie desygnaty.

Obok utrwalonej formy rozszczepionej nosówki ǫ”, co jest szczególnie rażące w wygłosie wyrazów, zwracają uwagę jeszcze dwie realizacje. Sławek wypowiedział wyrazy “łańcuch” i “rękawiczki” jako ‘ancux’ i ‘rekavńick’i ’. W pierwszym...

Dostęp do pełnej treści artykułu tylko dla zalogowanych!


Literka jest portalem stworzonym specjalnie dla nauczycieli. Znajdziesz u nas artykuły i materiały pomocne w pracy, porady prawne, aktualności ze świata oświaty.


Aby publikować własne materiały oraz otrzymać pełen dostęp do portalu , Zaloguj się.

Nie masz konta ? Zarejestruj się za darmo !