Wstęp
Zgodnie z definicją Marii Borkowskiej niepełnosprawność ruchowa to wszelkie zaburzenia funkcjonowania narządu ruchu człowieka, które mogą być wywołane m.in. uszkodzeniami lub zaburzeniami czynności układu nerwowego, chorobami uwarunkowanymi genetycznie, stanami pourazowymi, wadami wrodzonymi lub innymi przyczynami, których konsekwencją jest ograniczenie sprawności ruchowej.
Przyczyny niepełnosprawności Do pierwotnych zmian w układzie ruchu zaliczają się m.in.: wrodzone niedorozwoje oraz braki w kończynach dolnych i górnych, wrodzone deformacje stóp, wrodzone zwichnięcia stawów biodrowych, ograniczenia funkcji stawów wynikające z wrodzonych wad, a także wady kręgosłupa i tułowia, przepuklina oponowo-rdzeniowa prowadząca do niedowładów i porażeń kończyn oraz inne nieprawidłowości.
Nabyte zmiany mogą być spowodowane urazami, powikłaniami po złamaniach kości kończyn i kręgosłupa, które mogą skutkować niedowładami oraz uszkodzeniami układu nerwowego, jak również amputacjami kończyn. Uszkodzenia układu ruchu mogą także wynikać z procesów zapalnych obejmujących kości, stawy, mięśnie oraz układ nerwowy, co może prowadzić do deformacji kości, ograniczenia ruchomości stawów, a także do niedowładów i porażeń mięśni. Na uszkodzenia układu ruchu wpływają również stany niedotlenienia, zaburzenia metaboliczne i hormonalne, takie jak: mózgowe porażenie dziecięce, aseptyczne martwice kości, złuszczenie głowy kości udowej oraz inne schorzenia. Do nabytych uszkodzeń narządu ruchu zaliczają się także gruźlica kostno-stawowa oraz zmiany reumatoidalne, które mogą ograniczać, utrudniać lub nawet uniemożliwiać poruszanie się, chodzenie, siadanie i wykonywanie codziennych czynności, często powodując zależność od innych osób.
Niepełnosprawność ruchową mogą powodować także skrzywienia kręgosłupa, które mogą występować w różnych formach, takich jak: kifoza (wygięcie kręgosłupa w części piersiowej), lordoza (wygięcie do przodu w części lędźwiowej) oraz skolioza (skrzywienie boczne kręgosłupa). Przyczynami skrzywień mogą być zarówno wady wrodzone, jak i nabyte, różne choroby, zaburzenia rozwoju kości i układu więzadłowego, niedożywienie, nieprawidłowa postawa, nadmierny wysiłek fizyczny oraz brak urozmaiconego ruchu i aktywności na świeżym powietrzu w okresie intensywnego wzrostu.
