Wstęp
Populacja dzieci i młodzieży słabosłyszących kształcących się w szkołach ogólnodostępnych stale rośnie. Niestety, nie idzie za tym zatrudnianie specjalistów, surdopedagogów i surdologopedów, chociaż tylko oni mają uprawnienia do prowadzenia zajęć rewalidacyjnych, które przysługują uczniowi
na mocy orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Stąd większość oddziaływań podejmowanych przez szkołę dotyczy udzielania tym uczniom pomocy psychologiczno-pedagogicznej, a do tego uprawnieni są nauczyciele oraz pedagodzy i psycholodzy szkolni, logopedzi, terapeuci pedagogiczni
i inne osoby legitymujące się kwalifikacjami terapeutycznymi.
Zamieszczone w tej publikacji scenariusze zajęć dla uczniów słabosłyszących odnoszą się kolejno do trzech etapów edukacji. Ich adresatami są dzieci z klas I–III i IV–VIII szkoły podstawowej oraz młodzież ze szkół ponadpodstawowych. To propozycja ćwiczeń, zabaw i zadań do wykorzystania w pełni
lub po niewielkiej modyfikacji na zajęciach indywidualnych bądź grupowych: korekcyjno-kompensacyjnych, rozwijających umiejętności uczenia się, usprawniających kompetencje emocjonalno-społeczne, a także podczas zajęć rewalidacyjnych. Ważne, aby w trakcie ich realizacji mieć na uwadze przede wszystkim następujące kwestie: Uczeń słabosłyszący funkcjonuje odmiennie niż w pełni sprawni rówieśnicy, ale również odmiennie niż inne dzieci z rozpoznanym słabosłyszeniem.
Problemy i ograniczenia, które mogą go różnić, dotyczą głównie:
– komunikowania się, utrudniając mu zaspokajanie potrzeb oraz wymianę informacji z innymi, poznanie siebie i otaczającej rzeczywistości społecznej, porządkowanie świata poprzez nazywanie przedmiotów, zjawisk, zdarzeń, określanie ich cech i relacji między nimi;
– poznawania rzeczywistości i zjawisk, rozumienia pojęć, które są z nimi związane;
– sfery emocjonalnej, ściśle powiązanej z akceptacją własnej niepełnosprawności i ograniczeń z tym związanych, kształtowaniem obrazu samego siebie, motywacją do podejmowania interakcji społecznych;
– kontaktów społecznych i relacji interpersonalnych.
Ze względu na duże obciążenie emocjonalne i permanentny stres, jakiego doświadcza uczeń słabosłyszący, konieczne jest nie tylko dostosowanie wymagań edukacyjnych, ale także podejmowanie działań stymulujących motywację do nauki, podnoszących samoocenę, wzmacniających pozycję w grupie rówieśniczej. Ponieważ ta sama przyczyna niepełnosprawności może powodować różne skutki dla funkcjonowania dziecka/ucznia, każdorazowo należy indywidual nie planować proces pomocy i terapii, w tym podejmować decyzję o formie grupowej lub indywidualnej zajęć.
Uczeń słabosłyszący to dziecko/młody człowiek, który ma pozostałości słuchu wystarczające do skutecznego odbierania informacji językowych za pomocą tego zmysłu, ale najczęściej przy wsparciu za pomocą implantu/wszczepu ślimakowego lub aparatu słuchowego.
W obydwu przypadkach ważne jest, aby zapewnić ich sprawne funkcjonowanie przez cały czas pobytu ucznia w szkole, co wiąże się z koniecznością stworzenia mu optymalnego otoczenia akustycznego. Takie otoczenie powinno być wypełnione maksymalną ilością dźwięków
użytecznych oraz minimalną ilością dźwięków zakłócających, tj.: hałas oraz pogłos wewnątrz sali, w której odbywają się zajęcia lekcyjne oraz pomocowo-terapeutyczne.
