Dostęp do pełnej treści artykułu tylko dla zalogowanych!


Literka jest portalem stworzonym specjalnie dla nauczycieli. Znajdziesz u nas artykuły i materiały pomocne w pracy, porady prawne, aktualności ze świata oświaty.


Aby publikować własne materiały oraz otrzymać pełen dostęp do portalu , Zaloguj się.

Nie masz konta ? Zarejestruj się za darmo !

Program nauczania wychowania fizycznego dla III etapu edukacyjnego (gimnazjum)

Data dodania: 2017-03-21 09:41:16
Autor: Łukasz Bukowski

Program jest efektem wieloletniej pracy nauczyciela wychowania fizycznego w różnych typach szkół. Kierowany jest do nauczycieli, którzy nie mają doświadczenia w pracy z nową podstawą programową. Jego treść ma pomóc im zrozumieć idee zmian zachodzących w edukacji i jednocześnie ułatwić proces wdrażania podstawy programowej.

 

 

Dbam o swój rozwój, sprawność i zdrowie przez całe życie

 

Program nauczania wychowania fizycznego

dla III etapu edukacyjnego (gimnazjum).

 

 

  1. I.              Podstawa prawna opracowania programu

- ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U.

z 2014r., poz. 811), zwana dalej „dużą ustawą podręcznikową” ,

 

-rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia 2012 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. z 2012r., poz. 977, z późn. zm.), zwane dalej podstawą programową,

 

-rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych (Dz. U. z 2012r., poz. 204, z późn. zm.), zwane dalej ramowym planem nauczania

  1. II.             Definicje

Użyte w niniejszym opracowaniu w różnej liczbie i przypadku bez bliższego określenia sformułowania oznaczają:

-program: opis sposobu realizacji celów kształcenia oraz treści nauczania ustalonych odpowiednio w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla III etapu edukacyjnego,

 

-opis sposobu realizacji celów: wykaz wybranych przez nauczyciela metod i form pracy oraz pomocy dydaktycznych służących osiąganiu celów określonych w podstawie programowej,

 

-treści nauczania: rozumianych jako zbiór najważniejszych działań ucznia, uczestnictwo w których pozwoli mu osiągnąć wymagania zapisane w podstawie programowej,

 

- umiejętności ponad-przedmiotowe: określone w podstawie programowej jako najważniejsze umiejętności zdobywane przez ucznia w trakcie kształcenia ogólnego w gimnazjum,

 

-postawy: rozumiane jako postawy sprzyjające rozwojowi indywidualnemu i społecznemu uczniów,

 

  1. III.            Charakterystyka programu
  2. 1.     Ogólne założenia programu

W dotychczasowym stanie prawnym, warunki, jakie powinny spełniać programy nauczania do danych zajęć edukacyjnych, w tym do zajęć wychowania fizycznego, były określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 czerwca 2012 r. w sprawie dopuszczania do użytku w szkole programów wychowania przedszkolnego i programów nauczania oraz dopuszczania do użytku szkolnego podręczników. Powyższe rozporządzenie zostało uchylone z dniem 8 lipca 2014r., w związku z wejściem w życie nowelizacji ustawy o systemie oświaty z dnia 30 maja 2014 r., zwanej „dużą ustawą podręcznikową”.

Nowe regulacje prawne dotyczące programów nauczania pozwoliły na ograniczenie wymagań w zakresie ich zawartości do formy przyjętej w danej szkole.  W związku z powyższym prezentowany program, zgodnie z definicją zapisaną na wstępie niniejszego opracowania:

-  stanowi opis sposobu realizacji celów kształcenia i zadań ustalonych w podstawie programowej,

-wskazuje wybrane przez nauczyciela metody nauczania i pomoce dydaktyczne  oraz procedury służące osiąganiu celów określonych w podstawie programowej,

-w możliwie najpełniejszy sposób zaspokaja potrzeby i zainteresowania uczniów oraz uwzględnia ich możliwości.

Nadrzędnym celem programu jest wyrobienie wśród uczniów gimnazjum samodzielności w działaniach oraz potrzeby i nawyku systematycznej i całożyciowej aktywności fizycznej w sensie dbałości o własne zdrowie.

Koncepcja programu zakłada aktywność ucznia we wszystkich obszarach procesu kształcenia. Daje uczniom możliwość pełnego i radosnego przeżywania lekcji wychowania fizycznego poprzez:

-zdobywanie przez nich wiedzy dotyczącej szeroko pojętej kultury fizycznej w czasie zajęć edukacji zdrowotnej,

-rozwijanie i pogłębianie wśród uczniów umiejętności techniczno-taktycznych ulubionych dyscyplin sportowych,

w czasie lekcji wychowania fizycznego i zajęć do wyboru,

-organizowanie wspólnie z nauczycielem lekcji wychowania fizycznego oraz współdecydowanie o ich treści  poprzez proponowanie ćwiczeń kształtujących, gier i zabaw, projektowanie torów przeszkód, planowanie zadań do obwodów ćwiczebnych, przygotowywanie bezpiecznego miejsca do ćwiczeń, przyjmowanie i wywiązywanie się z rozmaitych zadań i funkcji, w tym wywiązywania się z roli inicjatora i organizatora ćwiczeń, zabaw i gier ruchowych, zawodnika, sędziego oraz kibica,

-monitorowanie własnego rozwoju i sprawności fizycznej oraz dokonywanie samooceny i samokontroli umiejętności w atmosferze sprzyjającej rzetelności tej samooceny.

Dzięki takiemu podejściu do procesu kształcenia w zakresie wychowania fizycznego, uczeń stał się aktywnym beneficjentem oddziaływań ze strony nauczyciela. Jego rola polegać będzie głównie na wspieraniu, wspomaganiu i ukierunkowywaniu rozwoju ucznia. Tylko takie podejście może sprawić, że młodzież która zakończy naukę w szkole będzie nadal podejmować działania sprzyjające zdrowiu i będzie nadal aktywna ruchowo.

 

 

  1. 2.     Adresat programu

Program „Dbam o swój rozwój, sprawność i zdrowie przez całe życie” jest programem wychowania fizycznego, opracowanym samodzielnie przez autora programu.  Adresowany jest do uczniów klas I-III gimnazjum. Może być realizowany zarówno w grupach dziewcząt, jak i w grupach chłopców.

 

 

  1. 3.     Autor programu

mgr Łukasz Bukowski- mianowany, czynny zawodowo nauczyciel wychowania fizycznego, absolwent Uniwersytetu Łódzkiego i Kolegium Nauczycielskiego w Zgierzu. Ukończył studia podyplomowe z zakresu zarządzania oświatą oraz posiada stopień instruktora w następujących dyscyplinach sportu i formach aktywności ruchowej: piłka nożna, piłka siatkowa, aerobik, mini tenis ziemny. Dodatkowo prowadzi zajęcia sportowe

na kompleksie boisk sportowych Orlik i legitymuje się uprawnieniami ratownika WOPR.

 

 

  1. 4.     Opis infrastruktury sportowej szkoły i środków dydaktycznych

Gimnazjum, w którym program jest realizowany, znajduje się w środowisku miejskim. Mieści się w budynku szkoły podstawowej, z której obiektów sportowych korzysta. Szkoła  dysponuje  podstawową infrastrukturą do zajęć ruchowych tj. salą sportową, salą zaadaptowaną do potrzeb wychowania fizycznego oraz kompleksem boisk sportowych Orlik. Szkoła wyposażona jest w standardowe przybory sportowe oraz podstawowe przyrządy gimnastyczne. Sale lekcyjne wyposażone są w komputery z podłączeniem do Internetu, rzutniki multimedialne i tablice interaktywne. Warunki naturalne w bliższej odległości od szkoły nie sprzyjają, natomiast, uprawianiu m.in. atletyki terenowej czy marszobiegów. Istnieje wprawdzie możliwość korzystania

z zaadoptowanych do konkurencji biegowych ścieżek asfaltowych, które jednak nie do końca spełniają normy bezpieczeństwa.

 

  1. 5.     Struktura organizacyjna programu 

Ramowy  plan  nauczania  w  szkołach  publicznych  w  III  etapie edukacyjnym,  z  przedmiotu  wychowanie  fizyczne,  przewiduje  realizację  zajęć  w wymiarze co najmniej 385 godzin. W czasie tym, muszą zostać osiągnięte efekty zapisane w podstawie programowej. Praca  w  szkole  odbywa  się  średnio w  wymiarze  35-36  tygodni  rocznie.

W związku z tym, że gimnazjum korzysta z infrastruktury sportowej szkoły podstawowej

i nie ma możliwości prowadzenia, w tym samym czasie, zajęć przez nauczycieli jednej i drugiej szkoły, model organizacyjny obowiązkowych zajęć wychowania fizycznego i edukacji zdrowotnej przedstawia się następująco:

 

 

 

 

 

Tab. 1 Model organizacyjny obowiązkowych zajęć wychowania fizycznego i edukacji zdrowotnej w gimnazjum

Klasa

Liczba godzin obowiązkowych zajęć wychowania fizycznego

w tygodniu

Liczba godzin edukacji zdrowotnej w tygodniu

Łączna liczba godzin tygodniowo

Liczba efektywnych tygodni

w roku szkolnym

Godziny

I

2 godziny zajęć w systemie klasowo-lekcyjnym

1 godzina

4

33

132

1 godzina zajęć do wyboru przez uczniów

II

3 godziny zajęć w systemie klasowo-lekcyjnym

-

4

32

128

1 godzina zajęć do wyboru przez uczniów

III

3 godziny zajęć w systemie klasowo-lekcyjnym

-

4

32

128

1 godzina zajęć do wyboru przez uczniów

Razem

388

 

  1. IV.            Opis sposobu realizacji celów kształcenia i treści nauczania

 

Prezentowany program jest spójny z podstawą programową w zakresie wymagań ogólnych

i szczegółowych. Wymagania połączono w grupy i przyporządkowano je do poszczególnych form ruchu, które najbardziej sprzyjają ich osiąganiu. Na tej podstawie określono 5 suwerennych działów programowych, w których zamieszczono wykaz najważniejszych działań ucznia (treści nauczania). Udział w zaprojektowanych przez nauczyciela zadaniach  warunkuje uczniowi osiągnięcie  wymagań zawartych w podstawie programowej.

Opis poszczególnych osiągnięć został zaprojektowany z punktu widzenia ucznia kończącego klasę III gimnazjum. Zabieg ten ma na celu ukazanie roli, zadań i ogromnej odpowiedzialności jakie niesie za sobą współczesne kształcenie młodzieży. Należy pamiętać jednak, że żeby uczeń mógł osiągnąć wyznaczone podstawą programową wymagania, trzeba stopniowo i systematycznie wdrażać go do zapisanych w niniejszym programie działań, już od pierwszej klasy gimnazjum.

Ponadto zachowano też spójność z podstawą programową w zakresie umiejętności ponad-przedmiotowych i postaw. Podobnie jak wymagania pogrupowano je i przyporządkowano do poszczególnych działów programowych, których treści sprzyjają ich osiąganiu. I tak:   

        verte

 

 

  1. I.             ZDOBYWANIE WSZECHSTRONNEJ WIEDZY DOTYCZĄCEJ ZDROWIA I AKTYWNOŚCI FIZYCZNEJ

 

Treści nauczania

Założone osiągnięcia ucznia w odniesieniu do podstawy programowej

 

-pojęcie zdrowia i jego kategorie,

-czynniki wpływające pozytywnie i negatywnie na zdrowie oraz warunkujące zdrowie społeczeństwa

-holistyczna koncepcja zdrowia,

-wyjaśnia, czym jest zdrowie, wymienia czynniki, które wpływają pozytywnie i negatywnie na zdrowie i samopoczucie, oraz wskazuje te, na które może mieć wpływ

 

-zachowania sprzyjające zdrowiu oraz stwarzające ryzyko jego utraty,

-uwarunkowania wyborów zachowań sprzyjających i zagrażających zdrowiu

-wymienia zachowania sprzyjające i zagrażające zdrowiu  oraz wyjaśnia, na czym polega i od czego zależy dokonywanie wyborów korzystnych dla zdrowia

 

-analiza mocnych i słabych stron oraz planowanie sposobów ich rozwoju i pracy nad nimi,

-pojęcie poczucia własnej wartości

- identyfikuje swoje mocne strony, planuje sposoby ich rozwoju  oraz ma świadomość słabych stron, nad którymi należy pracować

 

-kategorie emocji i analiza sytuacji, w jakich się pojawiają,

-sposoby wyrażania emocji i radzenia sobie z nimi,

-empatia, antypatia, grupy rówieśnicze

- omawia konstruktywne sposoby radzenia sobie z negatywnymi emocjami

 

 

-pojęcie stresu i jego wpływu na zdrowie człowieka,

-sposoby walki ze stresem,

-ćwiczenia i techniki relaksacyjne

- omawia sposoby redukowania nadmiernego stresu i radzenia sobie z nim w sposób konstruktywny

 

 

-komunikacja interpersonalna i tworzenie relacji międzyludzkich,

-zachowania „budujące" kontakt z rodzicami i rówieśnikami,

-symbole, gesty i zagadki mowy niewerbalnej,

-sytuacje konfliktowe i sposoby rozwiązywania ich

- omawia znaczenie dla zdrowia dobrych relacji z innymi ludźmi, 

w tym z rodzicami oraz rówieśnikami tej samej i odmiennej płci

 

 

-źródła i formy wsparcia społecznego

- wyjaśnia, w jaki sposób może dawać i otrzymywać różnego rodzaju wsparcie społeczne

 

-pojęcie zachowania asertywnego i jego znaczenie dla zdrowia,

-przykłady zachowań asertywnych,

-cechy osoby asertywnej

-uczeń wyjaśnia, co oznacza zachowanie asertywne, i podaje jego przykłady

 

-pojęcie uzależnienia i jego rodzaje,

-społeczne i zdrowotne szkody wynikające z nadużywania substancji psychoaktywnych,

-sposoby opierania się presji otoczenia i namowom rówieśników do podejmowania zachowań ryzykownych,

-zagrożenia współczesnej cywilizacji oraz wpływ niektórych programów telewizyjnych i gier komputerowych na psychikę i zdrowie człowieka

- omawia szkody zdrowotne i społeczne związane z paleniem tytoniu,  nadużywaniem alkoholu i używaniem innych substancji psychoaktywnych; wyjaśnia, dlaczego i w jaki sposób należy opierać się presji  oraz namowom do używania substancji psychoaktywnych

i innych zachowań ryzykownych

 

-ocena aktywności fizycznej,

-rozwój psychofizyczny ,

-zmiany w budowie ciała i sprawność u dziewcząt i chłopców w okresie dojrzewania,

- zmiany hormonalne oraz higiena ciała i stan skóry

-ocenia poziom własnej aktywności fizycznej,

-wyjaśnia, jakie zmiany zachodzą w budowie ciała i sprawności fizycznej w okresie dojrzewania płciowego,

-wyjaśnia wymogi higieny wynikające ze zmian zachodzących

w organizmie

 

-zaburzenia stanu zdrowia i rozwoju związane z nieprawidłowym odżywianiem (otyłość, nadwaga, niedobór masy ciała, anoreksja , bulimia),

-przyczyny i skutki otyłości, wskaźnik BMI,

-przyczyny i skutki nieuzasadnionego odchudzania się,

-przyczyny i skutki stosowania sterydów anabolicznych

-wymienia przyczyny i skutki otyłości oraz nieuzasadnionego odchudzania się i używania sterydów w celu zwiększenia masy mięśni

 

 

-zjawisko superkompensacji i jej związku z aktywnością fizyczną,

-korzyści z podejmowania systematycznej aktywności fizycznej i zmiany zachodzące w organizmie człowieka

-omawia zmiany zachodzące w organizmie w czasie wysiłku fizycznego

 

 

-korzyści i formy aktywności fizycznej w terenie,

-efekty zdrowotne podejmowania aktywności ruchowej w terenie,

-zdrowotne funkcje aktywności fizycznej podejmowanej w różnych okresach życia

 

-wskazuje korzyści z aktywności fizycznej w terenie,

-omawia korzyści dla zdrowia z podejmowania różnych form aktywności fizycznej w kolejnych okresach życia człowieka

 

-zagospodarowanie czasu wolnego w kontekście oczekiwanych korzyści zdrowotnych,

-rozkład dnia a rytm dobowy

-opracowuje rozkład dnia, uwzględniając proporcje między pracą

a wypoczynkiem,  wysiłkiem umysłowym a fizycznym

 

 

-rodzaje obiektów i urządzeń przeznaczonych do aktywności fizycznej dostępne w okolicy szkoły

i miejsca zamieszkania

...

Dostęp do pełnej treści artykułu tylko dla zalogowanych!


Literka jest portalem stworzonym specjalnie dla nauczycieli. Znajdziesz u nas artykuły i materiały pomocne w pracy, porady prawne, aktualności ze świata oświaty.


Aby publikować własne materiały oraz otrzymać pełen dostęp do portalu , Zaloguj się.

Nie masz konta ? Zarejestruj się za darmo !