Strony statyczne

Dostęp do pełnej treści artykułu tylko dla zalogowanych!


Literka jest portalem stworzonym specjalnie dla nauczycieli. Znajdziesz u nas artykuły i materiały pomocne w pracy, porady prawne, aktualności ze świata oświaty.


Aby publikować własne materiały oraz otrzymać pełen dostęp do portalu , Zaloguj się.

Nie masz konta ? Zarejestruj się za darmo !

Stres i jego wpływ na funkcjonowanie człowieka

Data dodania: 2016-05-31 18:28:54
Autor: Elżbieta Kapica

Artykuł, który uświadamia jak wielki wpływ na nasz organizm ma stres.

STRES  I  JEGO  WPŁYW  NA  FUNKCJONOWANIE CZŁOWIEKA

     Słowo stres pochodzi  z języka angielskiego i oznacza nacisk, obciążenie, napięcie.

Pojęcie to może charakteryzować zarówno sytuację, jak i stan organizmu, co sprawia, że istnieje podział na stresor (sytuację) oraz stres (stan). Stres jest w dużej mierze zależny  od oceny dokonywanej przez sam organizm. Człowiek, który bezradnie jest narażony na krzywdy i trudy życia, reaguje przewlekłym stresem i towarzyszącymi mu problemami zdrowotnymi. Osoba, która w określonej sytuacji przewiduje przeciwności losu, łatwiej znosi związane z tym obciążenie psychiczne, jeżeli pojawiają się one nagle- znacznie trudniej. Psychiatria już od dawna zajmuje się tymi problemami. By przeciwdziałać przewlekłemu stresowi, poza treningiem relaksacyjnym, wykorzystuje też zjawisko kontroli. Zaburzenia zdrowia psychicznego wywołane długotrwałym stresem, często łączą się z prawdziwą lub wyobrażoną, przeżywaną przez chorego, utratą kontroli nad własnym życiem i sobą samym.

 

STRES  OSTRY I  PRZEWLEKŁY

     Reakcję stresową organizmu doskonale ilustruje następujący przykład:

w afrykańskiej sawannie lew zaatakował gazelę, której jednak udało się uciec. Lew ponownie ruszył w pościg. Od wielu dni niczego nie upolował, jest głodny i osłabiony. Mimo to, musi zmobilizować całą dostępną energię, by upolować gazelę. Ta z kolei również musi skorzystać ze wszystkich zasobów siły, aby nie paść ofiarą lwa. Organizmy, które  potrafiły dostosować się do ekstremalnych sytuacji bezpośredniego zagrożenia, były w stanie przetrwać. Dlatego w toku ewolucji wykształcił się mechanizm zachowania i działania na potrzeby takich sytuacji i obecnie określa się go jako sytuację stresową.

     Ostry, krótki stres wywołuje chwilowe podwyższenie ciśnienia krwi, hamuje procesy trawienne, osłabia układ odpornościowy, co w nagłej sytuacji stresowej organizm bez szkody „przekłada” na później i, prawdopodobnie za pośrednictwem współczulnego układu nerwowego, prowadzi do poprawy efektywności np. uczenia się.

     Bardzo niekorzystne są natomiast skutki oddziaływania stresu przewlekłego. Taki długotrwały stan, poprzez ciągłą mobilizację energii, prowadzi do miopatii, odczuwania ciągłego zmęczenia, nawet cukrzycy. Przewlekle podwyższone ciśnienie tętnicze powoduje  przewlekłe nadciśnienie, a krótkotrwałej poprawie możliwości poznawczych, odpowiada długofalowe obumieranie neuronów. Osoby będące w ciągłym stresie mają poważne problemy z uczeniem się i zapamiętywaniem.

 

CZYNNIKI  INDYWIDUALNE  WPŁYWAJĄCE  NA  REAKCJĘ  STRESOWĄ

     Powstawanie stresu powoduje stresor, który przyczynia się do obniżenia naszej efektywności, samopoczucia, a nawet do powstawania chorób tzw. cywilizacyjnych. Ten proces w dużej mierze zależy od strategii radzenia sobie ze stresem. Różnym osobom towarzyszy różne jego odczuwanie, czyli reagowanie z właściwą sobie siłą. W tym przypadku istotną rolę odgrywają czynniki psychologiczne.

  • Umiejscowienie kontroli – osoby o wewnętrznym umiejscowieniu kontroli są przekonane, że jeśli podejmą się określonego zadania, to osiągną swój cel, odniosą sukces. Osoby o zewnętrznym umiejscowieniu kontroli uważają, że powodzenie działania nie od nich zależy, więc sukces trudno przewidzieć. Sądzą, że czynniki będące poza ich kontrolą, mają decydujący wpływ na powodzenie każdego przedsięwzięcia.
  • Twardość psychiczna – odporność na stres oparta na poczuciu wyzwania (postawa przyjmowania zmian z zadowoleniem, jako szansy sprawdzenia siebie, własnego rozwoju, kierowanie działaniami oraz kontrolowanie sytuacji).
  • Optymizm – postawa, która interpretuje stresory, jako pochodzące z zewnątrz, ale przemijające. Optymista nie obarcza siebie niepowodzeniami, nie rozpamiętuje ich, lecz wyciąga wnioski na przyszłość. Częstym zachowaniem jest odnajdywanie w trudnych sytuacjach pozytywów.
  • Odporność – zdolność przystosowywania się i radzenia sobie ze stresem, pomimo poważnych zagrożeń. Postawę takich osób cechuje umiejętność radzenia sobie z bólem oraz wszelkimi wyzwaniami podczas dążenia do celu.

 

RADZENIE  SOBIE  ZE  STRESEM

 

Rzuć wyzwanie sędziemu, którego nosimy w sobie.

Odrzuć jego wyroki, a wszystko stanie się proste.

Rzeczy są takie, jakimi czyni je twoja opinia...

                                                                                        Marek Aureliusz (cesarz rzymski i filozof)

 

     Z. Ratajczak zakłada istnienie czterech strategii zaradczych tworzących określony sposób  działania w tzw. rozwoju sytuacji zagrożenia (dotyczy to np. utraty pracy, rozwodu,...

Dostęp do pełnej treści artykułu tylko dla zalogowanych!


Literka jest portalem stworzonym specjalnie dla nauczycieli. Znajdziesz u nas artykuły i materiały pomocne w pracy, porady prawne, aktualności ze świata oświaty.


Aby publikować własne materiały oraz otrzymać pełen dostęp do portalu , Zaloguj się.

Nie masz konta ? Zarejestruj się za darmo !