Dostęp do pełnej treści artykułu tylko dla zalogowanych!


Literka jest portalem stworzonym specjalnie dla nauczycieli. Znajdziesz u nas artykuły i materiały pomocne w pracy, porady prawne, aktualności ze świata oświaty.


Aby publikować własne materiały oraz otrzymać pełen dostęp do portalu , Zaloguj się.

Nie masz konta ? Zarejestruj się za darmo !

Opis i analiza przypadku dziecka przejawiającego trudności w nauce — zaburzenia słuchu fonematycznego

Data dodania: 2016-05-29 12:03:06
Autor: Ewa Markiewicz

Problem, który został opisany dotyczy dziecka, które ma problemy w nauce spowodowane zaburzeniami słuchu fonematycznego.

Studium przypadku - opis i analiza przypadku dziecka przejawiającego trudności w nauce (zaburzenia słuchu fonematycznego)

 

  1. 1.    IDENTYFIKACJA PROBLEMU

Jednym z ważnych problemów współczesnej szkoły jest zagadnienie niepowodzeń szkolnych, które rozpatruje się wieloaspektowo zarówno od strony przyczyn , objawów , jak i możliwości ich przezwyciężania. W zależności od źródeł niepowodzeń szkolnych, a więc uwarunkowań środowiskowych, wychowawczych czy też tkwiących w samych uczniach, podejmuje się różne sposoby pracy w celu ich likwidacji. Chcąc prawidłowo kierować rozwojem dziecka i jego wychowaniem, doskonalić uzdolnienia i zalety, a zwalczać i usuwać braki należy przede wszystkim dokładnie poznać dziecko, obserwować jego zachowanie w różnych sytuacjach. W czasie pracy z innymi dziećmi obserwować czy zachowanie dziecka nie jest odmienne od pozostałych, wówczas w wyniku badań psychologicznych i pedagogicznych, może okazać się, że mamy do czynienia z dzieckiem, które ma obniżoną zdolność intelektualną. Rozumiemy przez to, iż tempo nabywania wiadomości i umiejętności jest niższe u większości rówieśników wychowujących się w tym środowisku.
Problem, który chciałabym rozwiązać dotyczy dziecka, które ma problemy w nauce spowodowane zaburzeniami słuchu fonematycznego.

  1. 2.    CHARAKTERYSTYKA BADANEGO DZIECKA


Adrian jest obecnie  uczniem klasy II Szkoły Podstawowej.  Pochodzi z wielodzietnej rodziny (sześcioro dzieci), jest drugim dzieckiem  z kolei. Wraz z rodzicami mieszka na wsi w niewielkim mieszkaniu o powierzchni 50 m kw. Oboje rodzice posiadają wykształcenie podstawowe. Matka nigdzie nie pracuje. W chwili obecnej zajmuje się dzieckiem, które przyszło na świat w kwietniu tego roku. Natomiast ojciec podejmuje tylko prace dorywcze.

Mój kontakt z Adrianem rozpoczął się  we wrześniu 2012 roku, kiedy to dołączył do klasy, w której pracuję. Uczeń nie otrzymał promocji do klasy trzeciej. Moja wiedza na temat Adriana jest bardzo uboga, oparta tylko na obserwacji dziecka, opinii byłej wychowawczyni i poradni psychologiczno- pedagogicznej.  Matka chłopca, w szkole, w ciągu całego roku szkolnego, pojawiła się tylko raz i to zaraz po rozpoczęciu roku szkolnego 2012/2013.  Brak kontaktu z matką powoduje, że nie posiadam żadnych informacji na temat przebiegu ciąży i rozwoju dziecka przed przyjściem do szkoły.

Z wywiadu przeprowadzonego z panią pracującą w zerówce dowiedziałam się, że Adrian miał duże problemy adaptacyjne. Nie brał udziału w zabawie i sam też się nie bawił. Nie nawiązywał kontaktu werbalnego zarówno z dorosłymi, jak i rówieśnikami. W zajęciach i zabawach grupowych nie uczestniczył – siedział i się przysłuchiwał. Zapytany odpowiadał krótko, pojedynczymi wyrazami. Reagował płaczem na większe zgromadzenia (imprezy okolicznościowe, szkolne apele), nie jeździł na wycieczki. Oprócz trudności emocjonalnych Adrian miał też kłopoty z analizą i syntezą wzrokowo-słuchową, z odróżnieniem liter: n, u, d, b, p. Niechętnie też rysował, słabo odwzorowywał kształty, nie uczestniczył w zajęciach rytmicznych i ruchowych, mylił stronę prawą i lewą. Dzieci przyzwyczaiły się do tego, że Adrian zachowywał się inaczej niż wszyscy. Zaakceptowały go, próbowały zachęcać do zabawy, ale przez kilka miesięcy sytuacja nie uległa zmianie.

Adrian źle funkcjonował w nowym środowisku jakim była klasa przedszkolna, tracił poczucie bezpieczeństwa, był nieufny w stosunku do dzieci i dorosłych. Jedynymi osobami jakie Adrian zaakceptował była jego pani wychowawczyni i koleżanka o imieniu Weronika.

 Przejście do klasy I i zmiana nauczyciela spowodowała, że chłopiec nie chciał uczęszczać do szkoły. Zwiększony zakres materiału pogłębiał problemy w nauce. Już w zerówce nauczycielka sygnalizowała matce o problemach szkole. Jednak dopiero w drugim półroczu klasy I matka wyraziła zgodę na badania w poradni. Uczeń miał duże problemy z czytaniem i pisaniem. Lepiej radził sobie z częścią matematyczną.  Chłopiec otrzymał promocję do klasy drugiej. Dopiero tuż przed rozdaniem świadectw matka dostarczyła do szkoły opinię z poradni, w której było wyraźne zalecenie powtarzania klasy pierwszej. 

W klasie drugiej nastąpiła jedynie zauważalna zmiana w relacjach z rówieśnikami.  Chłopiec zaczął wchodzić w relacje z kolegami w czasie przerw lekcyjnych.

Jednak nie poczynił większych postępów w zakresie opanowania materiału nauczania dla klasy I i II. Na lekcjach nie przejawiał aktywności . Ponadto nie było żadnej chęci współpracy rodziny dziecka ze szkołą. Wyraźny brak postępów w nauce, zadecydował o pozostawieniu chłopca na drugi rok w klasie drugiej.

 

Od momentu kiedy, Adrian znalazł się w nowej  klasie, opuścił tylko 5 dni nauki z powodu choroby. Nadal jest chłopcem bardzo nieśmiałym, wypowiada się tylko wtedy gdy jest poproszony przez nauczyciela. Wyraźna wada wymowy zapewne zniechęca chłopca do wypowiadania się na forum klasy. Dobra umiejętność dodawania i odejmowania w zakresie 100 spowodowała, że Adrian na zajęciach matematycznych jest bardziej aktywny. Bardzo dobrze zna się na zegarze.

Jednak  osłabiona analiza i synteza słuchowa zniechęca go do nauki czytania i pisania.

 

  1. 3.      ZNACZENIE PROBLEMU – analiza opinii z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej

    W wyniku badania psychologicznego stwierdzono, że inteligencja ogólna jest w normie dla wieku, ale nieharmonijna. Występuje wyraźna przewaga umiejętności werbalnych nad praktycznymi. Wada wymowy jest przyczyną ze słownym wyrażaniem myśli . Formułowanie wypowiedzi dodatkowo utrudnia niedojrzały rozwój myślenia słowno- logicznego. Mały zasięg uwagi, pamięci słuchowej świeżej i trwałej obniża możliwości skutecznego uczenia się. Opanowanie umiejętności czytania i pisania na oczekiwanym poziomie zaburzają dysfunkcje rozwojowe analizatora wzrokowego i słuchowego. Adrian nieprawidłowo analizuje i syntezuje materiał spostrzegany wzrokowo, ma problemy z koordynacją wzrokowo-słuchową, orientacją przestrzenną. Ruchy palców i dłoni są mało precyzyjne  stąd  niska grafomotoryka  i bardzo wolne tempo czynności wzrokowo-słuchowych. Lateralizacja jednorodna, prawostronna.

Analiza i synteza słuchowa słów, różnicowanie głosek zbliżonych fonetycznie, pamięć fonologiczna poniżej poziomu wieku, wyraźnie zaburzona. Uzdolnienia szkolne niższe niż przeciętne.

Przyczyną trudności Adriana w nauce jest utrzymująca się wada wymowy, deficyty rozwojowe funkcji analizatora słuchowego i wzrokowego, słaba sprawność grafomotoryczna. Nie bez znaczenia jest też mały zasięg uwagi, niewystarczający poziom pamięci bezpośredniej i trwałej, niedojrzały rozwój procesów myślowych, a co za tym idzie zdolność skutecznego uczenia się.  Deficyty w zakresie procesów pamięci oraz stwierdzone przez pedagoga opóźnienie w rozwoju percepcji słuchowej są główną przyczyną trudności Adriana w opanowaniu podstaw czytania i pisania.
W opinii jest wyraźna adnotacja mówiąca o konieczności współpracy z mamą Adriana i instruowanie jej o sposobach pomocy synowi w domu.

 


4. PROGNOZA

Adrian wymaga  ogromniej pomocy indywidualnej. W dalszym ciągu chłopiec powinien uczęszczać na zajęcia korekcyjno-kompensacyjne, wzbogacać słownictwo i wiadomości ogólne oraz kształcić słuch fonematyczny. Wskazane jest aby dziecko odbyło wizytę u logopedy. Wymagania edukacyjne należy dostosować do możliwości ucznia.
Trudności jakie sprawiają największą trudność i które należy kompensować to:

•Określanie głosek w wygłosie i śródgłosie,
•Odtwarzanie w czytaniu liter wielkich,
•Przepisywanie tekstu – robi to wolno po literce,
•Technikę czytania – uczeń czyta wolno po literce,
•Rozumienie treści czytanego tekstu – brak rozumienia.
•Ortografia


Chłopiec uczęszczając systematycznie na zajęcia korekcyjno-kompensacyjne oraz ćwicząc, według swoich możliwości, i pod okiem specjalistów jest w stanie poprawić swoje wyniki w czytaniu i pisaniu.

 

 

5.PROPOZYCJE ROZWIĄZANIA

Według zaleceń psychologa należy systematycznie utrwalać z dzieckiem materiał szkolny. Należy stopniowo uaktywniać chłopca do wysiłku umysłowego, zachęcać go do wypowiedzi. Z badania pedagogicznego natomiast wysuwają się zalecenia, aby prowadzić intensywne ćwiczenia rozwijające słuch fonematyczny.
Wskazania do pracy z dzieckiem sformułowane przez poradnię są następujące:

•Różnicowanie głosek w nagłosie, śródgłosie i w wygłosie (akcentowanie, wybrzmiewanie słowa tak, by usłyszał szukaną głoskę)
•Ćwiczenia analizy i syntezy słuchowej (wyodrębnianie wyrazów w zdaniu, podział wyrazów na sylaby, liczenie sylab w wyrazach),
•Ćwiczenia wrażliwości słuchowej (rozpoznawania dźwięków głosów przyrody),
•Ćwiczenia rytmiczne (odtwarzanie struktur rytmicznych),
•Dobieranie par jednakowych obrazków,...

Dostęp do pełnej treści artykułu tylko dla zalogowanych!


Literka jest portalem stworzonym specjalnie dla nauczycieli. Znajdziesz u nas artykuły i materiały pomocne w pracy, porady prawne, aktualności ze świata oświaty.


Aby publikować własne materiały oraz otrzymać pełen dostęp do portalu , Zaloguj się.

Nie masz konta ? Zarejestruj się za darmo !