Dostęp do pełnej treści artykułu tylko dla zalogowanych!


Literka jest portalem stworzonym specjalnie dla nauczycieli. Znajdziesz u nas artykuły i materiały pomocne w pracy, porady prawne, aktualności ze świata oświaty.


Aby publikować własne materiały oraz otrzymać pełen dostęp do portalu , Zaloguj się.

Nie masz konta ? Zarejestruj się za darmo !

Historia regionu łódzkiego. Program edukacyjny dla szkół gimnazjalnych.

Data dodania: 2013-05-28 23:00:11
Autor: Ewa Granosik

Wstęp

Program edukacyjny ,, Historia regionu łódzkiego ‘’ przeznaczony jest dla uczniów szkół gimnazjalnych.
Podczas mojej pracy w szkolnictwie dostrzegłam zainteresowanie nie tylko,, wielką historią ‘’.
Uczniowie chętnie dzielili się ze mną relacjami, wspomnieniami członków rodziny będącymi świadkami ważnych wydarzeń historycznych. Rodziły się pytania związane z historią najbliższej okolicy w dawnych czasach.
Widząc to zainteresowanie rozpoczęłam rozszerzać realizowane zagadnienia związane z historią regionalną w ramach godzin do dyspozycji wychowawcy, podczas wycieczek czy lekcji muzealnych.
Program historii regionalnej bazuje na moich dotychczasowych doświadczeniach jest jednak rozszerzony o treści pozwalające uzupełnić obraz historii ,, małej ojczyzny«
Jak wszyscy wiemy, edukacja w gimnazjum jest to szczególny czas w życiu młodego człowieka. To okres budowy własnego systemu wartości, poszukiwania własnej tożsamości, Młody człowiek oczekuje akceptacji i ważne jak nigdy dotąd, staje się poczucie przynależności do grupy społecznej. Myślę, że na tym etapie edukacyjnym, rozbudzanie więzi z ojczystym regionem powinno zajmować szczególne miejsce. Pomaga uświadomić młodemu człowiekowi naturalną przynależność do lokalnego środowiska.
Przemiany demokratyczne stworzyły wielkie możliwości dla aktywnych i kreatywnych obywateli. Mogą oni kształtować według swoich oczekiwań ,, małą ojczyznę’’. Z tym wiąże się ważne zadanie dla szkół – wychować obywateli świadomych dziedzictwa i odpowiedzialności na nich spoczywającej.

Charakterystyka programu.
Realizowany będzie podczas dwuletniego cyklu ( jedna godzina tygodniowo) na zajęciach dodatkowych. Na realizację programu przewidziano 110 godzin.
Struktura programu:
I – Poznajmy swój region.
II – Wstęp do badań historycznych. Historia nam najbliższa.
III — Początki osadnictwa
IV- Wielokulturowość.

V — Czas walki o niepodległość.

VI — II wojna światowa.

VII — Powojenne czasy.

 

Treści nauczania.

 

Lp.

 

Zagadnienia ogólne

 

Zagadnienia szczegółowe

 

 

Cele szczegółowe

 

    I                 Poznajmy  swój region.

 

 

1.


Po co uczymy się historii regionalnej ?


  • cele nauczaniu historii regionalnej
  • pojęcie historii regionalnej
  • pojęcie regionu etnicznego, administracyjnego
  • znaczenie przemian demokratycznych po 1989 r. w zarysie




  • zapoznanie uczniów z pojęciem regionu, historii regionalnej
  • przedstawienie uczniom celów, zadań i oczekiwań związanych z nauczaniem historii regionalnej
  • uświadomienie znaczenia przemian demokratycznych

2.


Warunki naturalne naszego regionu.



  • ukształtowanie powierzchni – geneza i charakterystyka
  • surowce mineralne
  • rodzaje gleby
  • klimat
  • parki narodowe i rezerwaty przyrody
  • fauna i flora


  • analiza warunków naturalnych terenów województwa łódzkiego
  • ocena zasobów naturalnych



3.


Rezerwat przyrody i stanowiska archeologiczne Torfowisko Rąbień.


  • jak powstało torfowisko ?
  • gatunki chronione i zagrożone występujące w rezerwacie
  • obozowisko prehistorycznych myśliwych na torfowiskach
  • znaleziska archeologiczne
  • rekonstrukcja życia codziennego prehistorycznych ludzi na podstawie źródeł materialnych



  • analiza procesu powstawania torfowiska
  • przygotowanie prezentacji multimedialnej dotyczącej gatunków roślin i zwierząt chronionych i zagrożonych
  • próba rekonstrukcji życia codziennego prehistorycznych ludzi na podstawie zaprezentowanych zdjęć znalezisk z terenów torfowiska



 

         II              Wstęp do badań historycznych.  Historia nam najbliższa.

 

4.


Warsztat historyka.

Źródła historyczne.



  • pojęcie źródła historycznego
  • rodzaje źródeł historycznych
  • zasady pracy historyka
  • poszukiwanie źródeł
  • podstawowe zasady pracy w archiwum
  • źródła historyczne o Aleksandrowie i Łodzi



  • przybliżenie uczniom pracy historyka
  • analiza źródeł historycznych zawierających informacje o początkach Aleksandrowa, Łodzi, regionu

5.


Zabytki – źródła historyczne.


  • co to są obiekty zabytkowe?
  • ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z 2003 r.
  • Generalny Konserwator Zabytków
  • Służba Ochrony Zabytków
  • społeczne inicjatywy odnowy zabytków ( kościół ewangelicko – augsburski, grób pastora Franciszka Jerzego Tuve).


  • zapoznanie uczniów z pojęciem obiekt zabytkowy
  • analiza ustawy o ochronie zabytków
  • omówienie systemu ochrony zabytków w Polsce
  • przygotowanie przez uczniów prezentacji multimedialnych o wybranym zabytku Aleksandrowa
  • zorganizowanie przez uczniów konkursu na makietę obiektu zabytkowego Aleksandrowa
  • wykonanie przez uczniów makiet na konkurs

6.


Obiekty zabytkowe Aleksandrowa.


  • lokalizacja
  • historia
  • cechy architektoniczne




  • przygotowanie przez uczniów filmów lub prezentacji multimedialnych na temat najważniejszych zabytków Aleksandrowa

7.


Aleksandrowskie pomniki.


  • dzieje pomnika Tadeusza Kościuszki
  • inicjatorzy, okoliczności ufundowania pomników Józefa Piłsudskiego, Rafała Bratoszewskiego, Jana Pawła II
  • inne ciekawe obiekty w regionie



  • zapoznanie z historią pomników aleksandrowskich
  • przybliżenie postaci z cokołów oraz zastanowienie się jakie wartości wyznawali
  • dyskusja jakie postaci związane z Aleksandrowem powinny zostać uwiecznione

8.


Malownicze zabytkowe dworki okolic Aleksandrowa Łódzkiego.


  • Bedoń
  • Nakielnica
  • Wola Grzymkowa
  • Zgniłe Błoto



  •     omówienie funkcji dworku ziemiańskiego
  • wycieczka szlakiem dworów okolic Aleksandrowa Łódzkiego
  • przygotowanie i prezentacja przez uczniów informacji dotyczących odwiedzanych miejsc oraz ich właścicieli


9.


Zabytki Zgierza.


  • ulica Długa
  • domy tkaczy
  • kościół p.w. św. Katarzyny
  • Łaźnia Miejska


  • przygotowanie prezentacji multimedialnej o zabytkach Zgierza


10.


Najpiękniejsze pałace Łodzi.


  • lokalizacja najpiękniejszych pałaców
  • style architektoniczne
  • symbolika
  • wystrój pałacu fabrykanckiego

zalecana wycieczka do Muzeum Miasta Łodzi w Pałacu I. K. Poznańskiego oraz zwiedzanie pałacu

K. Scheiblera, spacer po Parku Źródliska



  • wykonanie folderu przedstawiającego najpiękniejsze pałace fabrykanckie
  • wyjaśnienie pojęć secesja, eklektyzm, historyzm
  • zwiedzenie pałacu fabrykanckiego

            wypełnienie kart pracy

11.


Nauki pomocnicze historii. Genealogia.




  • pojęcie genealogii
  • zasady sporządzania drzewa genealogicznego
  • ćwiczenia w posługiwaniu się drzewem genealogicznym
  • symbole stosowane przy zapisie genealogicznym
  • programy multimedialne do tworzenia drzew genealogicznych



  • zapoznanie uczniów z podstawowymi pojęciami związanymi z genealogia
  • ćwiczenie umiejętności sporządzania drzewa genealogicznego w sposób tradycyjny i z zastosowaniem programu multimedialnego
  • uświadomienie uczniom wagi odtwarzania naszej przeszłości rodzinnej, regionalnej, narodowej


12.


Śladami moich przodków.



  • znaczenie poszukiwania własnej tożsamości
  • sporządzanie drzewa genealogicznego
  • zebranie relacji od świadków ważnych wydarzeń historycznych




  • zachęcenie uczniów do podjęcia próby zebrania samodzielnie relacji dotyczących członków rodziny i ich przezywania ważnych wydarzeń historycznych
  • obudzenie zainteresowania przeszłością rodziny
  • ćwiczenie umiejętności prezentacji


13.


Historia i społeczność Miejskiego Zespołu Szkół im. Jana Pawła II w Aleksandrowie Łódzkim.


  • pierwsze wzmianki o szkole
  • na ulicy Kościelnej
  • rok 1987
  • patron szkoły
  • rozbudowa
  • dyrektorzy szkoły
  • struktura szkoły
  • społeczność uczniowska



  • zapoznanie uczniów z historia i tradycjami szkoły
  • przygotowanie prezentacji o patronie
  • analiza ważnych dokumentów regulujących zasady funkcjonowania społeczności szkolnej

 

 

14.



Świętowanie w naszym regionie.




  • najważniejsze polskie święta religijne
  • obrzędy i zwyczaje ludowe
  • tradycje regionalne związane ze świętami
  • święta w moim domu dawniej i dziś
  • lokalne rocznice, o których warto pamiętać

zalecana wizyta w Muzeum Archeologiczno-Etnograficznym w Łodzi


  • przypomnienie dat, sposobu ustalania świąt
  • zapoznanie uczniów z zanikającymi obrzędami i zwyczajami naszego regionu
  • przygotowanie przez uczniów  relacji

o przebiegu najważniejszych świąt w ich domach

  • sporządzenie kalendarium rocznic związanych z historią Aleksandrowa
  • zapoznanie z tradycjami, obrzędami w innych rejonach Polski podczas lekcji muzealnej




15.


Czy wszyscy nas rozumieją?


  • pojęcia gwary, dialektu
  • słowa pochodzenia niemieckiego i rosyjskiego
  • krańcówka, migawka, czarne i inne
  • ciekawe słowa używane w naszych domach
  • specyfika regionu łódzkiego – zapożyczenia elementów gwary czy dialektu z innych regionów kraju


  • zapoznanie uczniów z pojęciami: gwara, dialekt
  • wyszukanie słów zapożyczonych z języka rosyjskiego, niemieckiego
  • przeprowadzenie przez uczniów wywiadu z członkami rodziny
  • spisanie charakterystycznych dla regionu słów

16.


Kultura ludowa.


  • pojęcie kultury ludowej materialnej i społecznej
  • pojęcie folkloru
  • subregiony etniczne województwa łódzkiego (  łęczycki, łowicki, rawski, opoczyński, sieradzki ) - charakterystyka budownictwa, stroju ludowego, działalności artystycznej



  • wytłumaczenie uczniom pojęć kultura ludowa materialnej i społecznej, folklor, subregion etniczny
  • zapoznanie uczniów z cechami wyróżniającymi kulturę ludową w poszczególnych subregionach
  • przedstawienie przez uczniów elementów kultury charakterystycznych dla poszczególnych subregionów

17.


Walory turystyczne regionu łódzkiego


  • śladami średniowiecznych zamków
  • miejsca pamięci narodowej
  • walory przyrodnicze
  • miasta regionu



  • uczniowie sporządzają plany wycieczek wraz z folderami
  • uczniowie wykonują mapę atrakcji turystycznych regionu
  • uświadomienie uczniom walorów turystycznych regionu
  • doskonalenie umiejętności pracy w grupie metodą projektu
  • uczniowie zakładają blog dotyczący ciekawych, atrakcyjnych miejsc w regionie


18.


Historyczne regiony.

Ziemia łęczycko – sieradzka w okresie średniowiecza


  • Położenie, granice
  • budowa twierdz w Łęczycy i Sieradzu za czasów Bolesława Krzywoustego
  • budowa i rola grodu na przykładzie Łęczycy i Sieradza
  • urzędnicy na dworze księcia łęczyckiego – prawa i obowiązki
  • zgromadzenia zakonne na obszarze ziemi łęczycko –sieradzkiej i ich zadania
  • statut Bolesława Krzywoustego – może ziemia łęczycko – sieradzka w statucie B. K.
  • książęta ziemi sieradzko – łęczyckiej w okresie rozbicia dzielnicowego
  • konflikty między synami Bolesława – może nie – może cos typu Konrad Mazowiecki – pierwszy książę ziemi łęczyckiej
  • Zjazd w Łęczycy 1180 r. i Gąsawie 1227 – łamanie zasady senioratu
  • najazd tatarski w XIII w. i jego skutki dla ziemi łęczycko - sieradzkiej
  • nazwy ulic a zawody mieszkańców grodu
  • ziemia łęczycko – sieradzka w zjednoczonym państwie – przynależność terytorialna
  • Archikolegiata w Tumie przykładem architektury romańskiej
  • Zamek w Łęczycy – ślad działalności Kazimierza Wielkiego
  • Jagiellonowie w Łęczycy

Zalecana lekcja muzealna na zamku w Łęczycy.

  • zapoznanie uczniów położeniem

 i warunkami naturalnymi ziemi...

Dostęp do pełnej treści artykułu tylko dla zalogowanych!


Literka jest portalem stworzonym specjalnie dla nauczycieli. Znajdziesz u nas artykuły i materiały pomocne w pracy, porady prawne, aktualności ze świata oświaty.


Aby publikować własne materiały oraz otrzymać pełen dostęp do portalu , Zaloguj się.

Nie masz konta ? Zarejestruj się za darmo !