Dostęp do pełnej treści artykułu tylko dla zalogowanych!


Literka jest portalem stworzonym specjalnie dla nauczycieli. Znajdziesz u nas artykuły i materiały pomocne w pracy, porady prawne, aktualności ze świata oświaty.


Aby publikować własne materiały oraz otrzymać pełen dostęp do portalu , Zaloguj się.

Nie masz konta ? Zarejestruj się za darmo !

Program pracy z uczniem uzdolnionym w ramach zajęć zespołu instrumentalnego

Data dodania: 2008-05-05 08:28:30
Osiągnięcia w nauce i działaniach pozaszkolnych sprawiają, że zdolne dzieci postrzegamy jako te, na które nauczyciel może liczyć, nie tylko na konkursach, olimpiadach, zajęciach pozalekcyjnych, ale także w innych zadaniach szkolnych. To one z entuzjazmem angażują się w dodatkowe prace, przyjmują rolę asystentów nauczyciela, to im nauka przychodzi z łatwością; często podejmują zadania ponadprogramowe, mają szeroki zakres wiedzy ogólnej, a przede wszystkim predyspozycje psychiczne sprzyjające rozwojowi zdolności. Z drugiej jednak strony, to uczniowie bardzo wymagający niezadowalający się„bylejakością”, skłaniający nauczyciela do ciągłych poszukiwań pedagogicznych.
Program pracy z uczniem uzdolnionym w ramach zajęć zespołu instrumentalnego

Autor: Alicja Budzińska
Szkoła Podstawowa nr 34
z Oddziałami Integracyjnymi
im. Leonida Teligi
w Gdyni

Gdynia 2007r.

W S T Ę P

"Zdolności to takie różnice indywidualne, które sprawiają, że przy jednakowej motywacji i uprzednim przygotowaniu poszczególni ludzie osiągają w porównywalnych warunkach niejednakowe rezultaty w uczeniu się i działaniu."(Z. Pietrasiński)

Wśród wielu rozporządzeń MENiS doszukać się można kilku, regulujących funkcjonowanie ucznia zdolnego w szkole:
  • Rozporządzenie MENiS z dnia 11 grudnia 2002r. w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych (Dz.U . Nr 5, poz. 46);
  • Rozporządzenie MENiS z 7 stycznia 2003r. w sprawie udzielania i organizacji pomocy psychologiczno- pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach, i placówkach (Dz.U. Nr 11, poz.114);
  • Rozporządzenie MENiS z dnia 19 grudnia 2001r. w sprawie warunków i trybu udzielania na indywidualny program lub tok nauki oraz organizacji indywidualnego programu lub toku nauki (Dz.U. Nr 3, poz. 28);
  • Rozporządzenie MENiS z dnia 29 stycznia 2002r. w sprawie organizacji oraz sposobu przeprowadzania konkursów, turniejów, i olimpiad (Dz.U. Nr 13, poz. 125);
  • Rozporządzenie MENiS z dnia 21 marca 2001r. w sprawie warunków i sposobu oceniania , klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania egzaminów i sprawdzianów w szkołach publicznych (Dz.U. Nr 29, poz.323 );
  • Rozporządzenie MENiS z dnia 27 sierpnia 2001r. w sprawie warunków i trybu przyjmowania uczniów do publicznych przedszkoli i szkół oraz przechodzenia z jednych typów szkół do innych (Dz.U. Nr 97, poz. 1054).
Wszystkie w/w rozporządzenie wskazują konieczność zapewnienia młodzieży wykształcenia wspólnego , ale jednocześnie zindywidualizowanego – uwzględniającego zdolności i talenty każdego ucznia z osobna. Niestety nie zawierają one jednak jasnych dyrektyw nakazujących szkole organizowania szkole takich sytuacji dydaktyczno- wychowawczych, które pozwolą nie tylko dostrzec zdolne dzieci , ale także ujawnić zdolności niezauważone do tej pory.

Osiągnięcia w nauce i działaniach pozaszkolnych sprawiają, że zdolne dzieci postrzegamy jako te, na które nauczyciel może liczyć, nie tylko na konkursach, olimpiadach, zajęciach pozalekcyjnych, ale także w innych zadaniach szkolnych. To one z entuzjazmem angażują się w dodatkowe prace, przyjmują rolę asystentów nauczyciela, to im nauka przychodzi z łatwością; często podejmują zadania ponadprogramowe, mają szeroki zakres wiedzy ogólnej, a przede wszystkim predyspozycje psychiczne sprzyjające rozwojowi zdolności. Z drugiej jednak strony, to uczniowie bardzo wymagający niezadowalający się "bylejakością", skłaniający nauczyciela do ciągłych poszukiwań pedagogicznych.

Trudno rozszerzać horyzonty myślowe ucznia bez pogłębiania własnej wiedzy, niemożliwe jest również zachęcanie innych do poszukiwań, kiedy sami nie poszukujemy, a zupełną niedorzecznością jest myślenie , że wzbudzimy w uczniu fascynację nauczanym przedmiotem, podczas gdy sami nie jesteśmy kreatywni, poszukujący. Ponad to by wskazać uczniowi dodatkowe źródła wiedzy trzeba je znać i samemu z nich korzystać. A zatem w celu zwiększenia intensywności procesu motywacyjnego nauczyciel pracujący z zespołem uczniów uzdolnionych powinien :
  • stosować atrakcyjne i różnorodne formy, metody, techniki oraz środki w pracy dydaktycznej uciekając się od schematyzmu;
  • umiejętnie dostosować cele do indywidualnych zdolności ucznia;
  • wypracować stałe mechanizmy nagradzania za wykonaną pracę;
  • w każdym uczniu znaleźć mocne strony;
  • dokonywać właściwego doboru repertuaru, sięgając zawsze po utwory wartościowe, o wysokich walorach artystycznych , zarówno z klasyki muzyki jak i muzyki młodzieżowej właściwie organizować pracę i zapewnić możliwie komfortowe warunki pracy- profesjonalne instrumentarium i pomoce dydaktyczne np. tablice, pulpity, materiały nutowe;
  • być autorytetem dla swoich uczniów.
W pracy z dzieckiem uzdolnionym szczególnego znaczenia nabiera współpraca z rodzicami, bowiem nawet najlepszy pedagog pozbawiony wsparcia ze strony rodziców nie jest w stanie osiągnąć zbyt wiele. Rozsądna i konsekwentna współpraca nauczyciela z opiekunami dziecka oraz skuteczna komunikacja sprzyja poszukiwaniom optymalnych rozwiązań ("kibicowanie" i wparcie własnego dziecka podczas występów i konkursów, sponsoring, pomoc w przygotowaniu strojów, zakup bardziej profesjonalnych instrumentów).Wskazane jest aby obie strony dokładnie znały wzajemne działania, bo tylko wtedy można je odpowiednio wzmacniać, stwarzając optymalne warunki rozwoju uzdolnionemu uczniowi.

Reforma systemu edukacji opracowana przez MEN, za istotne zadanie nowego ustroju szkolnego uznaje wskazanie drogi zaspokojenia potrzeb edukacyjnych uczniów szczególnie zdolnych. Jednym z głównych celów przedmiotów artystycznych jest rozwój umiejętności dziecka. W przypadku niniejszego programu nie chodzi tylko o rozwój podstawowych zdolności muzycznych , ale stworzenie takich form organizacji pracy z uczniem zdolnym, które nie pozwolą na zmarnowanie jego talentu.

Wielu uczniów z klas IV-VI SP 34 bardzo chętnie uczestniczy w muzycznych zajęciach pozalekcyjnych zespołu instrumentalnego. Zespół ściśle współpracuje z chórem szkolnym przy organizacji oprawy muzycznej uroczystości i apeli szkolnych, samodzielnie bądź też we współpracy organizuje koncerty dla społeczności szkolnej, rodziców, mieszkańców dzielnicy, dzieci niepełnosprawnych., dzieci z gdyńskich przedszkoli, ludzi samotnych z Domu Pomocy Społecznej w Gdyni. Członkowie zespołu instrumentalnego wraz z solistami chóru biorą z dużym powodzeniem udział w lokalnych konkursach piosenki m.in. Wojewódzkim Konkursie Piosenki Kompozytorów Polskich "Śpiewać każdy może", Międzyszkolnym Konkursie Piosenki Morskiej "Śpiewajmy morzu", Międzyszkolnym Konkursie Piosenki "POP CIS" zajmując wysokie lokaty w tych konkursach.. Mając na uwadze szerokie spektrum działań jakie podejmują moi uczniowie ich zapał i predyspozycje, a przede wszystkim zainteresowania i zdolności, które trzeba jak diament oszlifować, podsycać i eksponować, postanowiłam stworzyć program, który pomorze uczniowi zdolnemu uwierzyć w jego własne możliwości twórcze i rozwinąć talent.. Celem programu jest także stworzenie dziecku możliwości swobodnej wypowiedzi twórczej dla szeroko pojętego odbiorcy oraz warunków, w których usamodzielni się ono w wyrażaniu swoich upodobań i fascynacji. Temu celowi ma służyć ugruntowanie poczucia własnej wartości oraz odkrywanie własnej osobowości. Zdarza się bowiem że zdolne dzieci są bardzo wrażliwe , myślą o sobie krytycznie i nie wieżą w swoje możliwości. Niekiedy także spotykają się z zazdrością i krytyką, co w rezultacie powoduje , iż samoocena ucznia zdolnego jest nieadekwatna do jego talentu. Udział w zajęciach zespołu instrumentalnego oraz realizowane przedsięwzięcia pozwolą młodym artystom uwierzyć we własne siły, stworzą możliwość promocji w środowisku lokalnym, a w niektórych przypadkach mogą się stać początkiem przygotowań do dalszego kształcenia muzycznego. Radość ze wspólnego muzykowania, współodpowiedzialność za poziom i wyniki grupy, pomoc koleżeńska to bardzo ważne cele wychowawcze jakie zakłada realizacja programu. Treści nauczania podporządkowane zostały układowi szkolnego kalendarza imprez okolicznościowych oraz konkursów i koncertów , w których uczniowie rokrocznie biorą udział, wzbogacając w istotny sposób życie kulturalne szkoły.

Oczywiście nie jest to sztywny układ bowiem każdy nowy rok szkolny wprowadza zmiany. Począwszy od rotacji członków zespołu, ich różnego poziomu zaawansowania w grze na instrumentach, koncepcji i potrzeb nauczycieli współpracujących z zespołem przy organizacji apeli, imprez okolicznościowych, a skończywszy na przedsięwzięciach, o których realizacji dowiadujemy się w trakcie trwania roku szkolnego (np. zaproszenie do udziału w nowym konkursie muzycznym). Skonstruowany przeze mnie program pracy z uczniem uzdolnionym z klas IV-VI w ramach zajęć zespołu instrumentalnego, przewidziany został do realizacji w wymiarze dwóch godzin lekcyjnych tygodniowo. Jest on skorelowany z innymi przedmiotami, nie tylko z bloku humanistycznego. Przewiduje naukę pieśni hymnicznych, patriotycznych i historycznych, omawianych w warstwie słownej na zajęciach języka polskiego, których tło powstania przedstawione zostaje na przedmiocie historia. Program przewiduje tworzenie improwizacji do wierszy, naukę pieśni ludowych, szant, tańców narodowych bezpośrednio związanych z kulturą i przyrodą różnych regionów naszego kraju i świata.

Dodatkowo w programie zakłada się wprowadzenie elementów ruchowych, np. prostych figur tanecznych, marszowych oraz wykorzystanie umiejętności technicznych uczniów przy projektowaniu i wykonaniu własnoręcznych instrumentów muzycznych. Uwzględniając poziom zaawansowania ucznia, jego zdolności i możliwości techniczne w grze na instrumencie, a także samą specyfikę instrumentu, nauczyciel prowadzi zajęcia w oparciu o materiały nutowe zabrane we wspólnym zbiorze przygotowanym na potrzeby zajęć. W toku praktycznej działalności zespołu muzycznego repertuar powinien ulegać wzbogacaniu i weryfikacji, tak by uzdolnieni uczniowie nie nudzili się, a zajęcia postrzegali zawsze jako atrakcyjną formę spędzenia wolnego czasu.

Ufam, że realizacja programu na gruncie SP 34 w Gdyni ma szansę powodzenia i że będzie to inicjatywa wartościowa, potrzebna. Wszak muzykowanie bardzo korzystnie wpływa na usposobienie dziecka; muzyka rozluźnia napięcia i zahamowania, sprzyja pozytywnemu nastawieniu do świata. Nie każdy musi zostać solistą wirtuozem, czy też "filharmonikiem wiedeńskim", ale każdy dzięki rozwijaniu swojego talentu, wytrwałej i cierpliwej pracy może osiągnąć swoiste mistrzostwo w grze na instrumencie, sprawiając satysfakcję samemu sobie, ale także wielką radość tym którzy go słuchają Celem programu jest więc stworzenie dziecku właśnie takich warunków.

CELE OGÓLNE

Szkoła, jako jeden z nadrzędnych celów swojego działania, stawia za zadanie wykształcenie człowieka wszechstronnego, któremu należy stworzyć warunki do wielopłaszczyznowego rozwoju jego zainteresowań i uzdolnień. Zgodnie z tak pojętym założeniem do zadań szkoły należy :
  1. Rozbudzanie i rozwijanie wrażliwości estetycznej i moralnej dziecka oraz jego indywidualnych zdolności twórczych.
  2. Umacnianie wiary dziecka we własne siły i w zdolność osiągania wartościowych i trudnych celów.
  3. Stwarzanie warunków do rozwoju wyobraźni i ekspresji werbalnej, muzycznej i ruchowej.
  4. Uwzględnienie indywidualnych potrzeb dziecka.
  5. Stworzenie warunków do indywidualnego i grupowego działania na rzecz innych.
  6. Umożliwienie kontaktu z wielkimi dziełami sztuki.
  7. Wprowadzenie uczniów do aktywnego uczestnictwa w kulturze poprzez rozwijanie ich zainteresowań i zamiłowań artystycznych .
CELE EDUKACYJNE
  1. Rozwijanie wrażliwości muzycznej.
  2. Rozwijanie zainteresowań i zamiłowań muzycznych.
  3. Wyposażenie uczniów w ponadpodstawowe umiejętności gry na instrumentach muzycznych.
  4. Rozwijanie słuchu muzycznego i wrażliwości intonacyjnej oraz wrażliwości na wartości estetyczne i artystyczne muzyki.
  5. Rozwijanie percepcji muzyki artystycznej: rozbudzanie zainteresowań i motywacji do zajmowania się sztuką, poprzez słuchanie i zapoznanie z fragmentami wartościowej literatury muzycznej różnych epok, kompozytorów polskich oraz obcych z uwzględnieniem utworów współczesnych.
  6. Rozwijanie umiejętności koordynacji ruchowej z grą na instrumentach w prostych układach tanecznych, marszowych.
  7. Wdrażanie do aktywności artystycznej i kulturalnej oraz twórczego wykorzystania wolnego czasu.
  8. Współdziałanie i współuczestniczenie w życiu zespołu oraz branie odpowiedzialności za jego wysoki poziom i wyniki.
  9. Aktywne uczestnictwo w życiu kulturalnym i artystycznym szkoły (występuje w szkolnych akademiach, koncertach, konkursach, ).
  10. Reprezentowanie szkoły w konkursach muzycznych na szczeblu miejskim, rejonowym, wojewódzkim oraz promocja szkoły w środowisku i regionie
  11. Przygotowanie się do dalszego kształcenia muzycznego, a także udziału w ruchu amatorskim.
  12. Wpływanie przez sztukę na obyczaje i kulturę uczniów oraz atmosferę szkolną.
CELE SZCZEGÓŁOWE

Uczeń potrafi:
  1. Posługiwać się notacją muzyczną, nazywać dźwięki, posługiwać się znakami chromatycznymi, stosować i rozpoznawać wartości rytmiczne nut i pauz, rozpoznawać metrum utworu.
  2. Grać na wybranym instrumencie melodie jednogłosowe, akompaniamenty do piosenek, pieśni historycznych i patriotycznych, partie solowe i zespołowe w wybranych utworach instrumentalnych.
  3. Grać na wybranym instrumencie repertuar zespołu w opracowaniu wielogłosowym.
  4. Improwizować akompaniamenty rytmiczne na instrumentach perkusyjnych.
  5. Rozpoznawać instrumenty muzyczne na podstawie brzmienia i wyglądu,
  6. Rozpoznawać i tworzyć tryb dur-moll (trójdźwięk, gamę, akompaniament akordowy).
  7. Wykonywać kroki i figury marsza, do wybranych utworów instrumentalnych.
  8. Rozpoznać elementy muzyczne granych utworów: tempo, rytm, melodię, dynamikę, agogikę, artykulację, kolorystykę.
  9. Rozpoznać formę utworu.
  10. Wypowiadać się o muzyce instrumentalnej.
  11. Zachować kulturalnie się na koncercie.
  12. Świadomie uczestniczyć i tworzyć życie kulturalne i artystyczne szkoły (brać udział w uroczystościach, przedstawieniach, koncertach szkolnych).
  13. Brać udział w konkursach szkolnych,...

Dostęp do pełnej treści artykułu tylko dla zalogowanych!


Literka jest portalem stworzonym specjalnie dla nauczycieli. Znajdziesz u nas artykuły i materiały pomocne w pracy, porady prawne, aktualności ze świata oświaty.


Aby publikować własne materiały oraz otrzymać pełen dostęp do portalu , Zaloguj się.

Nie masz konta ? Zarejestruj się za darmo !