Bank scenariuszy

Dostęp do pełnej treści artykułu tylko dla zalogowanych!


Literka jest portalem stworzonym specjalnie dla nauczycieli. Znajdziesz u nas artykuły i materiały pomocne w pracy, porady prawne, aktualności ze świata oświaty.


Aby publikować własne materiały oraz otrzymać pełen dostęp do portalu , Zaloguj się.

Nie masz konta ? Zarejestruj się za darmo !

Funkcjonowanie ucznia autystycznego w percepcji grupy w szkole podstawowej ogólnodostępnej.

Data dodania: 2016-10-08 18:40:31
Autor: Sylwia Krajewska

Przedstawiam artykuł «Funkcjonowanie ucznia autystycznego w percepcji grupy w szkole podstawowej ogólnodostępnej» napisany w oparciu o literaturę przedmiotu i własne doświadczenia.

Autor:

Sylwia Krajewska

 

 

Funkcjonowanie ucznia z autyzmem
w percepcji grupy w szkole podstawowej ogólnodostępnej.

 

Charakterystyka autyzmu

 

Słowo autyzm wywodzi się z języka greckiego: autos – tzn. „sam” i „jest całościowym zaburzeniem rozwoju, które przejawia się w specyficznym funkcjonowaniu dziecka.” Osoba dotknięta autyzmem charakteryzuje się opóźnionym rozwojem zdolności:

n        komunikacyjnych

n        społecznych

n        poznawczych

Obok tych zaburzeń może występować nieprawidłowy rozwój intelektualny, zaburzenia percepcji, zaburzenia koncentracji uwagi i inne. Próbując jak najbardziej uogólnić objawy autyzmu, można stwierdzić, że zaburzenia autystyczne cechują symptomy występujące w trzech obszarach funkcjonowania, tzw. triada zaburzeń autystycznych:

n        nieprawidłowości w przebiegu interakcji społecznych

n        zaburzona zdolność do komunikowania się

n        ograniczony, sztywny repertuar aktywności, zachowań i zainteresowań.

Autyzm nie jest stanem statycznym, ponieważ obserwowane objawy ewoluują wraz z wiekiem. Dzieci dotknięte autyzmem fizycznie nie odróżniają się od swoich rówieśników. Autyzm występuje częściej u chłopców niż dziewczynek. Pojawia się w 4 przypadkach na 10 tyś. urodzeń.

 

Zróżnicowane zachowanie uczniów autystycznych

 

W ostatnich latach obserwuje się stały wzrost liczby dzieci dotkniętych autyzmem. Coraz częściej uczniowie z autyzmem uczą się nie tylko w klasach integracyjnych, ale też w szkołach ogólnodostępnych.

Wśród uczniów z autyzmem mogą znajdować się z jednej strony dzieci z nasilonymi zaburzeniami w zachowaniu i znacznym, czy umiarkowanym upośledzeniem umysłowym, z drugiej zaś dzieci z niewielkim poziomem nieprawidłowości w funkcjonowaniu, w normie intelektualnej lub z inteligencją ponadprzeciętną, tzw. wysoko funkcjonujące. Szkoła masowa jest z reguły lepsza dla tych wysoko funkcjonujących, które wymagają stosunkowo niewielkiego wsparcia w relacjach z innymi i w edukacji. Jednak zdarzają się sytuacje, gdy w małych miejscowościach do szkoły masowej chodzą dzieci głęboko zaburzone i dzięki odpowiedniemu dostosowaniu metod i treści nauczania zupełnie dobrze sobie radzą. To, czy dziecko autystyczne poradzi sobie w szkole, dobrze się w niej zaadoptuje, zależy przede wszystkim od zaangażowania szkoły i nauczycieli oraz dobrej współpracy z rodzicami.

Badania wykazują, że uczniowie autystyczni mogą przejawiać różne wzorce zachowań w sytuacjach kontaktu z rówieśnikami. Lorna Wing i Judith Gould wyodrębniły trzy grupy dzieci autystycznych:

n        dzieci zamknięte w sobie :

 często nie okazują żadnych potrzeb o charakterze społecznym, sprawiają wrażenie nieobecnych, mają duże kłopoty w porozumiewaniu się, nie nawiązują kontaktu wzrokowego, nie poszukują wsparcia i pocieszenia, wydają się nie rozpoznawać „osób znaczących”, nie reagują na zniknięcie rodzica, czy opiekuna, ich aktywnoŚci jest bardzo ograniczona, zwykle sprowadza się do stereotypowej, schematycznej, prostej zabawy.

n        dzieci bierne, pasywne w kontaktach społecznych:

nie inicjują kontaktów społecznych, akceptują je, ale nie poszukują ich i nie nawiązują kontaktów z innymi spontanicznie, kontakt z rówieśnikami ma charakter rutynowy, wyuczony, zwykle posługują się mową, wykonują polecenia, odpowiadają na pytania, ich zabawa jest schematyczna, pozbawiona kreatywności i spontaniczności, zdarza się im uczestniczyć w różnych aktywnościach wspólnie z grupą, ale przyjmują postawę bierną.

n        dzieci, aktywnie i spontanicznie próbują nawiązać kontakt z rówieśnikami:

robią to w sposób dziwny, nieadekwatny do sytuacji, mają trudności w zrozumieniu perspektywy drugiej osoby, mogą zadawać ciągle te same pytania, mówić tylko na temat, który ich interesuje, nie potrafią podtrzymać kontaktu i rozmowy przy temacie zaproponowanym przez partnera interakcji.

Dzieci każdej z tych grup będą wymagały od nauczyciela trochę innego podejścia do sposobu uczenia ich i włączania w grupę rówieśniczą.

 

Trudności ucznia z autyzmem

 

Trudności ucznia z autyzmem mogą dotyczyć:

n        Kontaktów społecznych i przystosowania do zasad panujących w grupie – braku kontaktu wzrokowego, trudności z nawiązaniem i podtrzymywaniem relacji, izolacja.

n        Przewidywania i rozumienie swoich zachowań oraz ich konsekwencji, a także przewidywania i rozumienia zachowań innych osób oraz ich konsekwencji, mylne odczytywanie zachowań, gestów- dziecko może nie rozumieć oczekiwań otoczenia, gdyż nie rozumie instrukcji i zasad wyrażanych werbalnie, nie domyśla się intencji na podstawie gestów, niekiedy gwałtownie, agresywnie zareaguje na nagłą zmianę rutynowej sytuacji przekroczywszy granice „osobistej przestrzeni innych”.

n        Problemów z rozpoznawaniem, rozumieniem i właściwym wyrażaniem swoich emocji oraz radzeniem sobie z emocjami innych – dzieci z autyzmem mają problem z rozpoznawaniem wyrazu twarzy innych osób, mowy ciała, np.: reagują śmiechem na płacz innej osoby lub krzykiem, agresją próbują wyrazić sprzeciw lub prośbę.

n        Komunikacji językowej przejawiającej się m.in.:

-          niemożnością opanowania umiejętności czytania i pisania lub

-          Hyperleksją, czyli zdolnością czytania wykraczającą poza umiejętności właściwe dla wieku dziecka albo intensywną fascynacją literami lub cyframi przy jednoczesnym braku rozumienia czytanego tekstu, dosłownym rozumieniu języka, trudnościami w rozumieniu metafor, żartów, itp:

-          Echolalią, czyli powtarzaniem słów lub zwrotów właśnie usłyszanych lub zapamiętanych, powtarzanych z odroczeniem.

n        Hiperaktywnością, czyli nadmiernej ruchliwości, zdezorganizowanej, słabo kontrolowanej aktywności, problemów ze skupieniem uwagi, często skupienie na szczegółach i nie dostrzeganie całości, braku wytrwałości w realizacji zadań, wymagających zaangażowania poznawczego, tendencji do przechodzenia od jednej aktywności do drugiej bez ukończenia żadnej z nich.

n        Sensoryzmów (podwrażliwości), czyli obniżonego progu reakcji lub nadmiernej wrażliwości na bodźce (dotyk, dźwięk, światło, itp..)

n        Rytuałów, schematyzmów sztywności zachowań, braku elastyczności w reagowaniu na nowe sytuacje, ryutynę.

n        Lęku, niechęci do akceptowania zmian.

n        Planowania czynności – ustalenie kolejności działań, zrozumienie celu działania i dążenia do efektu końcowego.

n        Gwałtownych reakcji, wybuchowości, zachowań agresywnych, krzyku, autoagresji.

n        Szczególnych, wybiórczych zainteresowań  lub uzdolnień, natręctw.

 

Postrzeganie ucznia autystycznego przez rówieśników

 

Przyjazne środowisko szkolne, codzienne relacje z rówieśnikami, ich otwartość i akceptacja – są to czynniki, które niewątpliwie ułatwiają dzieciom autystycznym wyuczenie umiejętności bycia w relacji z innymi. Specyfika zaburzeń autystycznych powoduje, że o dzieciach i młodzieży  autystycznych mówi się, że pozostają na marginesie. Można zobaczyć, jak spacerują po placu zabaw, bierne i pozornie niezainteresowane hałaśliwą zabawą innych dzieci dookoła. Wiele dzieci i nastolatków z autyzmem w szkole staje się ofiarą zaczepek, lekceważenia lub znęcania. Badania przeprowadzone przez zespół Paula Shattucka wykazały, że prawie połowa dzieci z autyzmem zmaga się z tym problemem.  Według Hansa Aspergera „dzieci autystyczne są często dręczone i odrzucane przez innych uczniów tylko dlatego, ze są inne i odstają od grupy.  Na placu zabaw czy w drodze do szkoły często można więc ujrzeć autystyczne dziecko w centrum grupki małych, szydzących urwisów. Samo dziecko może bić w ślepej furii lub bezradnie płakać. W obu przypadkach jest bezbronne.”

Asperger wiedział, że...

Dostęp do pełnej treści artykułu tylko dla zalogowanych!


Literka jest portalem stworzonym specjalnie dla nauczycieli. Znajdziesz u nas artykuły i materiały pomocne w pracy, porady prawne, aktualności ze świata oświaty.


Aby publikować własne materiały oraz otrzymać pełen dostęp do portalu , Zaloguj się.

Nie masz konta ? Zarejestruj się za darmo !