Bank scenariuszy

Dostęp do pełnej treści artykułu tylko dla zalogowanych!


Literka jest portalem stworzonym specjalnie dla nauczycieli. Znajdziesz u nas artykuły i materiały pomocne w pracy, porady prawne, aktualności ze świata oświaty.


Aby publikować własne materiały oraz otrzymać pełen dostęp do portalu , Zaloguj się.

Nie masz konta ? Zarejestruj się za darmo !

Przedszkole jako placówka uspołeczniająca dziecko w wieku 5, 6 lat

Data dodania: 2010-03-31 15:19:32
Autor: Dorota Świerczek

Pierwsze lata życia dziecka są bardzo ważne dla jego dalszego rozwoju. Prawidłowe kierowanie rozwojem dziecka daje podstawy do kształtowania pełnej, dojrzałej osoby zarówno dziecka, jak i przyszłego dorosłego.«Wprowadzenie dziecka w złożony świat, ułatwienie mu poznania tego świata, zrozumienia i odczuwania możliwości współtworzenia w nim czegoś nowego, jest wyzwaniem dla współczesnej edukacji»[1].

Nie sposób nie doceniać roli wczesnej edukacji dziecka, która stymuluje rozwój, zapobiega jego nieprawidłowościom, przygotowuje do uczestnictwa w następnych etapach kształcenia. Do jak najwcześniejszej edukacji dziecka zachęca D. Waloszek, która uważa, że: „Objęcie opieką rozwojową młodych ludzi, znacznie wcześniej niż w szkole, jest wyrazem troski państwa o dobrą jakość społeczeństwa. Dziś nie ma alternatywy: nakazem cywilizacyjnym jest troskę tę okazywać. Dziecko nie może odczuwać gorszej jakości swojej osoby w zetknięciu z tymi, którzy troski tej doświadczają. Nie możemy uczyć się (doświadczać) kontaktów gorszej jakości. Nie może być więc tak, że dzieci w wieku przedszkolnym zajmują się same sobą. Pozytywne myślenie o starcie najmłodszych jest myśleniem o przyszłości społeczeństwa, a nie wyrzucaniem pieniędzy bez celu[2].

Znaczenie wychowania przedszkolnego dla społeczeństw XXI wieku podkreśla też J. Kopczyńska-Sikora, która twierdzi: „Nadejdzie kiedyś dzień, gdy miarą postępu w ocenie poszczególnych krajów świata będzie nie ich potencjał militarny czy sukces ekonomiczny, nie wspaniała panorama ich stolic i architektura budynków, ale jakość życia ich obywateli, poziom ich zdrowia oraz wartość systemów wychowawczych i ochrony zdrowia, a także jakość opieki nad rozwojem fizycznym i psychicznym ich najmłodszych obywateli”[3]. 

W ostatnich latach upowszechniła się świadomość znaczenia wieku przedszkolnego i jego tak istotnego wpływu na rozwój i przyszłe losy człowieka. Systematycznie rośnie również w środowisku rodziców przekonanie o znaczeniu i celowości instytucjonalnego wychowania i kształcenia – „Rodzice coraz częściej wyrażają chęć korzystania z opieki przedszkolnej, postrzegając przedszkole jako instytucję stwarzającą dziecku okazję do rozwoju”[4].

Kształtowanie społeczno-moralne sylwetki dziecka dokonuje się przede wszystkim przez jego udział w życiu różnych grup społecznych. Grupa przedszkolna jest szczególnym rodzajem zbiorowości. Powołana przez dorosłych do osiągnięcia celów opiekuńczych i wychowawczych.

Grupa przedszkolna, tak jak każda zbiorowość ludzka wytwarza w trakcie swego trwania własne normy zwyczajowe, nad których przestrzeganiem czuwa nie tylko nauczyciel, ale również same dzieci. Rodzi się też poczucie identyfikacji z tą właśnie, konkretną grupą, która przybiera niekiedy postać werbalizowanych samookreśleń: „my jesteśmy dziećmi pani Basi”, „należę do starszaków”, „to zrobiły dzieci z tamtej grupy”. Dynamika życia grupowego powoduje też różnicowanie się pozycji dzieci w grupie. Dzieci łączą się w małe, dwu- lub kilkuosobowe grupki, w których częściej niż w innych przebywają i bawią się.

Przedszkole poszukuje coraz to nowszych form komunikowania się ze swoimi wychowankami, aby przybliżać im świat zewnętrzny i wspierać w rozwoju twórczej osobowości. Zadaniem przedszkola jest tworzenie w nim jak najkorzystniejszych warunków do nawiązania przez dziecko różnorodnych interakcji z ludźmi i światem przedmiotów. Nauczycielki oddziałów powinny prezentować atrakcyjne dla nich formy zajęć, zabaw ruchowych, muzycznych, teatrzyki i rozwijać w dzieciach poczucie przynależności do grupy poprzez inicjowanie wspólnych działań.

Dzieci w przedszkolu wchodzą w swój pierwszy społeczny świat. Przedszkole dokłada wszelkich starań wychowywać dzieci ku dobru, czyli tak, aby w przyszłości umiały kochać, szanować i powstrzymywać się od krzywdzenia tych, którzy znajdują się w ich otoczeniu. Oznacza to umiejętność pogodzenia własnego rozwoju, własnych interesów, własnego zdrowia i szczęścia z interesami i szczęściem innych.

Zadaniem przedszkola jest stworzenie takich warunków, aby dzieci mogły doświadczyć tego, co dobre i co służy rozwojowi ich samych oraz innych ludzi. Aby nabyły, w takim stopniu, w jakim potrafią i są gotowe, umiejętności potrzebne w życiu społecznym.

Tworząc warunki dla rozwoju dzieci w przedszkolu musimy znać jego środowisko kulturowe, zachowanie rodziców, ich oczekiwania wobec dzieci i wobec placówki. Zgodnie z przyjętą koncepcją programową, dzieci mogą być grupowane w oddziałach według zbliżonego wieku lub w różnym wieku. Korzystając z programu nauczyciel powinien poszukiwać własnych sposobów stymulowania rozwojem dziecka, np. pozyskiwanie wiedzy o samym sobie, rozwoju dziecka i dorobku kulturowym wspólnoty społecznej.

Podstawowym warunkiem, dla wszechstronnego rozwoju dziecka jest właściwie zorganizowanie całego środowiska przedszkolnego, tak, aby odpowiadało to jego potrzebom zdrowotnym, psychicznym, umożliwiając uczestniczenie w różnych sytuacjach wychowawczych. Środowisko przedszkolne powinno się starać o wszechstronny rozwój dziecka.

Znaczącą rolę w kształtowaniu pozytywnych zachowań społecznych zgodnego współdziałania w grupie dzieci w różnym wieku mają:

  • umowy grupowe (stałe i czasowe), których należy dotrzymywać w różnorodnych sytuacjach;
  • wyzwalanie aktywności twórczej poprzez dostarczanie treści do ciekawych zabaw, m.in. przez przekazywanie treści utworów literatury dziecięcej, bezpośrednie kontakty z życiem społecznym, a więc: spacery, wycieczki i uroczystości;
  • dobrowolne wyrażanie prze dzieci chęci w podejmowaniu różnorodnych prac;
  • stwarzanie sytuacji wychowawczych w zależności od potrzeb dzieci;
  • rozwijanie zachowań prospołecznych odbywa się według ustalonych kierunków;
  • próby adaptacji do wymagań przedszkola dzieci nowo przybyłych;
  • oddziaływanie na pozycje społeczną dziecka w grupie;
  • wdrażanie do zgodnego posługiwania się i użytkowania wspólnych przedmiotów oraz racjonalnego korzystania ze wspólnych pomieszczeń;
  • organizowanie warunków dobrej zabawy;
  • wdrażanie do pracy na rzecz innych;
  • praca indywidualna z dziećmi wykazującymi szczególną skłonność do wywołania konfliktów.

Zabawa jako podstawowa forma aktywności dziecka skupia w sobie wszystkie jej przejawy. W zabawie przenikają się wzajemnie funkcje i ćwiczenia przygotowawcze organizmu z twórczymi działaniami, z naśladowaniem, swoboda i fantazja z regułami, symbolika z realiami, uwalnianie napięć i emocji z regenerowaniem nowych.

Obserwując dziecko w zabawie, sporo możemy powiedzieć o jego kontaktach społecznych, nastroju, pomysłowości, temperamencie, upodobaniach itp. Dziecko wyraża w niej całego siebie i swój stosunek do wielu zdarzeń
z najbliższego otoczenia. Aktywność dziecka w zabawie będzie, więc odzwierciedleniem jego przystosowania do środowiska. Najbardziej dostrzeganymi przejawami dobrej zabawy dzieci jest jej nastrój, wielowątkowość, kontakty z rówieśnikami.

Wśród zabaw szczególną rolę w rozwoju społecznym dzieci spełniają zabawy tematyczne, których treścią są stosunki między ludźmi (u lekarza, robimy zakupy, itp.). Wartość tych zabaw przejawia się w przyjmowaniu na siebie określonych ról i spełnianiu ich w czasie trwania zabawy, gdyż wymagają uświadomienia i przestrzegania norm i zasad postępowania, współdziałania i współpracy między dziećmi. Wtedy właśnie powstają sytuacje sprzyjające kształtowaniu wytrwałości, cierpliwości, życzliwości, chęci niesienia pomocy innym oraz utrzymywania ładu i porządku. Identyfikowanie się z postawą naśladowczą w zabawie ogromnie pomaga w przezwyciężeniu dziecięcego egocentryzmu.

Kształtowanie u dzieci tych umiejętności jest możliwe wyłącznie w atmosferze zaufania i bezpieczeństwa. Do istotnych właściwości sprzyjających...

Dostęp do pełnej treści artykułu tylko dla zalogowanych!


Literka jest portalem stworzonym specjalnie dla nauczycieli. Znajdziesz u nas artykuły i materiały pomocne w pracy, porady prawne, aktualności ze świata oświaty.


Aby publikować własne materiały oraz otrzymać pełen dostęp do portalu , Zaloguj się.

Nie masz konta ? Zarejestruj się za darmo !