Dostęp do pełnej treści artykułu tylko dla zalogowanych!


Literka jest portalem stworzonym specjalnie dla nauczycieli. Znajdziesz u nas artykuły i materiały pomocne w pracy, porady prawne, aktualności ze świata oświaty.


Aby publikować własne materiały oraz otrzymać pełen dostęp do portalu , Zaloguj się.

Nie masz konta ? Zarejestruj się za darmo !

Rola komputera w edukacji specjalnej

Data dodania: 2010-03-29 18:17:06
Autor: Izabela Wszoła

Wykorzystywanie komputerowych programów edukacyjnych bazujących na konkretach jest bardzo sprzyjające w rewalidacji dzieci upośledzonych umysłowo.

Najpowszechniejsze odczytanie pedagogiki specjalnej sprowadza ją do realizacji funkcji kompensacyjno – naprawczej. W tym zakresie mieści się dążenia do łagodzenia cierpienia drugiego człowieka, dążenie do eliminowania, a co najmniej łagodzenia skutków obciążeń dziedzicznych, usprawnianie zaburzonych funkcji organicznych i psychicznych, szeroko rozumiane usuwanie i wyrównywanie braków. Z tego punktu widzenia zadania pedagogiki specjalnej jawią się jako tworzenie programów działań rewalidacyjnych, pozwalających upośledzone funkcje jednostki maksymalnie przybliżyć do normy. Pojęcie normy jest jednak zmienne w czasie. Można więc formułować pytania o to, co to znaczy poziom normalny, jakie wskaźniki go charakteryzują, jawi się także pytanie ważniejsze –„kto ma prawo – przede wszystkim moralne - decydować o tym co jest normą, a co nią nie jest”.[1] Człowiek potrafi ustalać normy odwołując się np. do tego, co powszechnie uznawane bywa za normę, tego co typowe dla danej grupy lub społeczności. „Główny powód niezgody na ograniczenie zadań pedagogiki specjalnej do zadań kompensacyjno – naprawczych wynika z tego, iż skazuje ono podmioty tej pedagogiki, a więc ludzi specjalnej troski, na dozgonne bycie nienormalnymi”.[2]

Dziecku głuchemu nie jesteśmy w stanie na ogół przywrócić słuchu, najlepsza proteza nie zastąpi sprawnej kończyny, a niskiego ilorazu inteligencji nie da się podnieść do poziomu normalnego. Stąd tylko krok do pesymizmu pedagogicznego i niewiary w możliwość rzeczywistej pomocy osobom upośledzonym. Jest jeszcze ideologia dzięki której głoszone są hasła humanitarne, głoszące, iż każda jednostka ma prawo do uznania jej człowieczeństwa, że w każdym upośledzonym należy dostrzegać osobę godną szacunku i uprawnioną do rozwoju i opieki tym bardziej, im bardziej jest bezradna i zależna od otoczenia. Wypełniając te hasła treścią opiekujemy się niesprawnymi, pomagamy upośledzonym, współczujemy pokrzywdzonym przez los. Być może czynimy to bardziej ze względu na podniesienie własnej wartości jako człowieka niż ze względu na rzeczywiste potrzeby niepełnosprawnych.

Funkcję pedagogiki specjalnej należy, więc także odczytywać z innego punktu widzenia, pozwalającego dostrzec inne oblicze tej pedagogiki. J. Łaszczyk jej rysy obejmuje w trzech aspektach: odkrywanie szans, rozwijanie potencjału oraz przekraczanie możliwości.[3] Takie widzenie funkcji pedagogiki specjalnej odkrywa jej rzeczywisty przedmiot. Przedmiotem tym są zdolności człowieka i ich rozwój.

Aby zrealizować zarysowaną funkcję pedagogiki specjalnej nie wystarczy sama wizja. Niezbędni są także odpowiednio przygotowani ludzie, wyposażeni w bogaty repertuar środków. W ostatnich latach repertuar w środkach kształcenia edukacji specjalnej wzbogacił się o komputer, który to środek stanowi nową jakość pomocy dydaktycznych. Pojawienie się komputerów oraz coraz większa dostępność ich używania stanowi jedynie potencjalną możliwość efektywnego wykorzystania tego nowoczesnego środka. Brak jest, bowiem dotychczas wzorców oraz opracowań dotyczących metodyki wykorzystania komputera do wspomagania procesów edukacyjnych. Pedagodzy specjalni różnie opiniują wartości, jakie niesie wykorzystanie komputera w edukacji osób niepełnosprawnych. Jedni negują dydaktyczną wartość i uważają go za nowinkę, której funkcja nie wykracza poza klasyczne pomoce dydaktyczne, inni wiążą z zastosowaniem komputera prawdziwie rewolucyjnych zmian w organizacji i przebiegu kształcenia dzieci niepełnosprawnych.

Komputer nie powinien być traktowany jako konkurent dobrego podręcznika ani jako zastępca nauczyciela, ma po prostu być użytecznym narzędziem pod warunkiem umiejętnego wykorzystania.[4]

Specyfika komputera ze względu na jego techniczne możliwości przetwarzania informacji, pozwala wyróżnić następujące sytuacje kształcenia, w których użycie komputera może być celowe i pomocnicze.

1. Komputer jako źródło informacji.

Bywa, że w procesie kształcenia niektóre dane faktograficzne (np. daty wydarzeń historycznych, dane demograficzne, informacje biograficzne) nie wymagają zapamiętania przez uczniów, lecz są niezbędne jako przesłanki do interpretowania zdarzeń, tłumaczenia procesów, identyfikacji relacji przyczynowo – skutkowych, formułowania uogólnień. W takich przypadkach, ze względu na szybkość wyszukiwania informacji, komputer może stać się narzędziem nieocenionym.

2. Komputer jako środek upoglądowiający.

Poglądowość w kształceniu przyjęła rangę zasady nauczania. W wielu sytuacjach kształcenia, zwłaszcza specjalnego, zgodność z tą zasadą staje się warunkiem niezbędnym efektywności procesów edukacyjnych. W tym zakresie komputer jest w stanie nie tylko efektywniej zastąpić tak tradycyjne środki jak kreda i tablica ale i nowocześniejsze. Grafika komputerowa tworzy możliwości łatwego sterowania eksponowanymi treściami obrazu lub jego fragmentami, tworzy obrazy ruchome i także nie bez znaczenia jest dla celów dydaktycznych możliwość szybkiego zestawienia różnych kombinacji obrazów.

3. Komputer jako środek symulacji i modelowania.

Kształcenie szkolne koncentruje się głównie albo na odtwarzaniu procesów, zdarzeń, sytuacji minionych, albo na analizie i ocenie zdarzeń zachodzących w rzeczywistości aktualnej. Użycie komputera otwiera uczniom snucie wizji przyszłości będącej nie tylko wytworem fantazji, ale opartej na przesłankach racjonalnych i dobrze określonych.

4. Komputer jako narzędzie ćwiczenia umiejętności.

Tradycyjna dydaktyka w tym zakresie sięga zwykle do papieru i ołówka....

Dostęp do pełnej treści artykułu tylko dla zalogowanych!


Literka jest portalem stworzonym specjalnie dla nauczycieli. Znajdziesz u nas artykuły i materiały pomocne w pracy, porady prawne, aktualności ze świata oświaty.


Aby publikować własne materiały oraz otrzymać pełen dostęp do portalu , Zaloguj się.

Nie masz konta ? Zarejestruj się za darmo !