Dostęp do pełnej treści artykułu tylko dla zalogowanych!


Literka jest portalem stworzonym specjalnie dla nauczycieli. Znajdziesz u nas artykuły i materiały pomocne w pracy, porady prawne, aktualności ze świata oświaty.


Aby publikować własne materiały oraz otrzymać pełen dostęp do portalu , Zaloguj się.

Nie masz konta ? Zarejestruj się za darmo !

Metody i techniki aktywizujące pracę uczniów na zajęciach języka niemieckiego

Data dodania: 2009-08-24 17:33:03
Autor: Aldona Łasińska

O metodach aktywizujących pisze się wiele. W jaki sposób stosować je na lekcji języka niemieckiego? Przedstawiam kilka swoich pomysłów, jak wykorzystuję metody aktywne na języku obcym.

W procesie uczenia się, a więc przyjmowania i przetwarzania informacji możemy wyróżnić cztery rodzaje uczenia się:

  • uczenie aktywne
  • uczenie pasywne
  • uczenie konkretne
  • uczenie abstrakcyjne

W nauczaniu języka obcego ważne jest stosowanie metod aktywizujących, które zwiększają czynny udział uczących się, a ograniczają rolę nauczyciela w realizacji celów kształcenia i kontroli postępów.

Metody aktywizujące uwzględnią emocjonalny aspekt procesu uczenia się, wykorzystują aktywną technikę w odpowiednim momencie i w odpowiedni sposób. Zalety metody aktywnej:

a) podmiotowość – uczniowie są podmiotem uczenia się, tzn. podejmują decyzję dotyczące treści i formy uczenia się oraz przebiegu tego procesu

b) indywidualne potrzeby – uczestnicy uczą się tego, co służy uzupełnieniu ich indywidualnych deficytów wiedzy i umiejętności

c) kontrakt – treść i forma uczenia się jest ustalona w formie kontraktu, wypracowanego przez uczestników i prowadzącego

d) odpowiedzialność – uczestnicy biorą odpowiedzialność za treść i formę oraz efekty uczenia się wywierając aktywny wpływ na wszystko co się dzieje w grupie

e) komunikacja – członkowie grupy porozumiewają się, aby przedstawić swoje potrzeby a także aby podjąć wspólne działania

f) doświadczenie – uczenie się jest efektem doświadczenia i analizy oraz porządkowania doświadczenia przeszłego

g) rola prowadzącego – organizator procesu doświadczenia współplanuje wraz z grupą jej aktywność, koordynujący realizację wspólnego planu działania.

Nowe cele edukacyjne wymagają od nauczyciela aby zachęcał do aktywności, dał uczniowi czas na eksperymentowanie, dopuszczał możliwość popełniania błędów i samodzielnego ich poprawiania a także zachęcał do poszukiwania nowych rozwiązań.

Dzięki stosowaniu metod aktywnych zajęcia są interesujące,  wyzwalają kreatywność i otwartość uczniów. Poza tym, ucząc planowania, organizowania warsztatu pracy, efektywnego współdziałania w zespole, przygotowujemy uczniów do samodzielnego odkrywania świata i rozwiązywania problemów w sposób twórczy.

Nauczyciel pracując z wykorzystaniem tych metod rozpoczyna zajęcia od podziału klasy na grupy, stawia im zadania, określa czas na ich wykonanie, dostarcza grupom materiały. Następnie zespoły pracują samodzielnie i przedstawiają efekty swojej pracy poprzez wypowiedzi słowne, pisemne, plakaty itp.

Możliwość prezentacji swojego zadania na forum ogólnym mobilizuje grupę do koncentracji na zadaniu.

Chciałabym przedstawić w jaki sposób wykorzystuję znane już nam metody aktywizujące na lekcji języka niemieckiego.

METODA JIGSAW

Jest to jedna z metod nauczania współpracy. Ma za zadanie aktywnie włączyć uczniów w proces uczenia się. Uczeń jest odpowiedzialny za nauczenie części materiału swoich kolegów.

Są różne nazwy tej metody – klasa układanka, puzzle- i różne warianty, ale sedno jest to samo: każdy uczestnik grupy powinien zostać ekspertem, który w istotny sposób przyczyni się do osiągnięcia sukcesu całego zespołu.

Klasa zostaje podzielona na grupy 4-6 osobowe (idealne grupy to 5 grup po 5 osób).

Metodę tą wykorzystuję do rozwijania sprawności rozumienia tekstu czytanego. Wybieram tekst, rozcinam go na tyle fragmentów na ile grup podzielona jest klasa.

KROK 1.

Uczniowie pracują w tzw. eksperckich grupach, czytając fragment teksu (każda grupa ma inny fragment tekstu). Grupa czyta fragment, analizuje, tłumaczy, pisze krótkie streszczenie, w zależności od zaawansowania językowego.

Każda osoba z grupy musi na tyle dobrze zrozumieć zagadnienie, żeby móc wytłumaczyć je innej grupie uczniów.

KROK 2.

Drugi podział na grupy polega na tym, że w skład każdej nowej grupy wchodzi jeden przedstawiciel każdej z  poprzednich grup. Przedstawiciele kolejno relacjonują, czego dowiedzieli się w swoich poprzednich grupach, aby każdy uczeń rozumiał treść tekstu.

KROK 3.

Eksperci wracają do swoich grup i konfrontują zdobytą wiedzę.

KROK 4.

Uczniowie odpowiadają na przygotowane przeze mnie pytania do tekstu (np. jaka jest główna myśl utworu, jak maja na imię bohaterowie itp.) Jako zadanie do teksu wykorzystuję również metody opisane niżej.

METODA  PRAWDA – FAŁSZ

Przygotowuję duży arkusz papieru na którym zaznaczone są 3 pola oraz wykonany własnoręcznie zestaw kart. Karty leżą w polu oznaczonym „karty” odwrotną stroną do góry. Uczniowie kolejno wyciągają jedną kartę i czytają ją głośno. Grupa musi zdecydować , czy przeczytane zdanie jest zgodne z treścią tekstu czy też nie. Karta wędruje na pole „prawda” lub „fałsz”. Jeżeli grupa nie dojdzie do porozumienia kartę odkładamy.

METODA  PRO – CONTRA

Rozwija umiejętność koncentracji i formułowania myśli, rzeczowego argumentowania. Metoda sprawdza się w tematach problemowych, kontrowersyjnych, wzbudza ciekawość i uatrakcyjnia lekcję. Wykorzystuje się tutaj inwencję twórczą członków grupy.

KROK 1.

Precyzujemy temat (można zapisać go na tablicy) przy czym dzielimy grupę na dwie podgrupy : jedną  „pro” a drugą  „contra”. Każda z grup zastanawia się przez pewien czas (ok. 10 minut) nad argumentami.

KROK 2.

Obie grupy dyskutują ze sobą przedstawiając kolejno po jednym argumencie, starając się własne argumenty dobierać tak, aby jak najtrafniej pasowały do argumentu przedstawionego przez grupę przeciwną (czas ok. 20-30 minut).

KROK 3.

Grupy zmieniają stanowiska i grupa  „pro” zastanawia się nad argumentami „contra”, a grupa  „contra” nad argumentami  „pro”, starając się nie powtarzać argumentów przytoczonych w pierwszej rundzie. Zamiana grup pozwala spojrzeć na dany temat z innej perspektywy. 

METODA 6 – 3 – 5

Powstała z metody „burza mózgów”. W tej metodzie pomysły nie są ustnie formułowane i głośno prezentowane w grupie, lecz zapisywane przez każdego członka grupy na kartce. Pomysły te są systematycznie zgłębiane, jednak ilość pomysłów jest ograniczona. Analizowane tą techniką pomysły są znacznie konkretniejsze niż w przypadku „burzy mózgów”.

Każdy członek 6-cio osobowej grupy zapisuje na formularzu zawierającym 6 razy po 3 pola, 3 pomysły – idee. Formularz ten w określonej kolejności jest  5-ciokrotnie przekazywany dalej. Bazując na pomysłach poprzedników kolejni członkowie grupy uzupełniają każdy formularz  o 3 dalsze pomysły na rozwiązanie problemu.

Odpowiedzi poszczególnych członków powinny jak najbardziej nawiązywać do zapisanych już pomysłów i starać się ująć problem jeszcze dokładniej.

Plusem tej metody jest to, iż według niej może pracować jednocześnie kilka  6-cio osobowych grup, zajmujących się tym samym problemem.

 

1

 

 

2

3

4

 

 

5

6

7

 

 

8

9

10

 

 

11

12

13

 

 

14

15

16

 

 

17

18

 

Wykorzystuję tę metodę do zapisywania skojarzeń na dany temat, zebrania słownictwa do określonego tematu lub w miejsce metody drzewko decyzyjne.

METODA DRZEWO DECYZYJNE

W pień drzewa wpisuję hasło, temat leksykalny itp. Na gałęziach uczniowie wpisują słowa do określonego tematu. Przypomina to asocjogram lub tak zwane słoneczka.

Często wykorzystuję tę metodę do gramatyki. W pień drzewa wpisuję hasło np. zaimki. Każda gałąź oznacza inny rodzaj zaimka: osobowego, dzierżawczego, zwrotnego. Uczniowie wypisują przykłady zaimka. Ponieważ zaimki w języku niemieckim to prawdziwa „pięta achillesowa”, dlatego wypisujemy wszystkie zaimki.

METODA ŁOŻYSKO KULKOWE

Metoda ta polega na utworzeniu dwóch kręgów z uczniów: wewnętrznego i zewnętrznego, które przesuwają się po udzielonej wypowiedzi według wskazówek...

Dostęp do pełnej treści artykułu tylko dla zalogowanych!


Literka jest portalem stworzonym specjalnie dla nauczycieli. Znajdziesz u nas artykuły i materiały pomocne w pracy, porady prawne, aktualności ze świata oświaty.


Aby publikować własne materiały oraz otrzymać pełen dostęp do portalu , Zaloguj się.

Nie masz konta ? Zarejestruj się za darmo !