Dostęp do pełnej treści artykułu tylko dla zalogowanych!


Literka jest portalem stworzonym specjalnie dla nauczycieli. Znajdziesz u nas artykuły i materiały pomocne w pracy, porady prawne, aktualności ze świata oświaty.


Aby publikować własne materiały oraz otrzymać pełen dostęp do portalu , Zaloguj się.

Nie masz konta ? Zarejestruj się za darmo !

Płazy piękne a niepoznane

Data dodania: 2009-06-18 18:58:26
Autor: Małgorzata Badocha

Konspekt dla szkoły średniej do lekcji podsumowującej wiadomości o biologii płazów z wykorzystaniem prezentacji multimedialnej.

Temat: Płazy piękne a niepoznane – prezentacja podsumowująca wiadomości z zakresu anatomii, biologii i ochrony płazów.
Metody:
wykład, quiz
Pomoce:
Prezentacja multimedialna pt.: „Płazy piękne a niepoznane”
Cele: Powtórzenie i podsumowanie informacji z zakresu anatomii, biologii i ochrony płazów, indukowanie aktywności własnej ucznia oraz zdolności szybkiego kojarzenia faktów i formułowania wypowiedzi.

W trakcie trwania lekcji pokazywane są kolejne slajdy prezentacji multimedialnej. Prowadzący nakłania młodzież do odgadywania treści, które pojawią się na slajdzie. Każde kolejne zdanie slajdu pojawia się na ekranie dopiero po odgadnięciu jego treści przez młodzież. Każdy chętny do odpowiedzi podnosi rękę, odpowiedzi udziela wskazany przez prowadzącego uczeń, który zgłosił się pierwszy. Za każde odgadnięte zdanie uczeń otrzymuje plus, a po uzbieraniu pięciu plusów otrzymuje szóstkę z aktywności. Uczeń, który już otrzymał szóstkę nie bierze udziału w dalszej grze, chyba, że nikt z pozostałych nie udzieli prawidłowej odpowiedzi. Jeżeli nie padnie prawidłowa odpowiedź od nikogo z klasy udziela jej nauczyciel. W trakcie trwania pokazu prowadzący uzupełnia luki w wiadomościach, podaje ciekawostki z życia płazów posługując się niektórymi slajdami.

Nr slajdu

Treść slajdu

Ciekawostki i przykładowe pytania

2.

CO TO TAKIEGO PŁAZ?

  • ZWIERZĘ
  • KRĘGOWIEC
  • CZWORONOŻNY
  • ZMIENNOCIEPLNY
  • ZIEMNOWODNY
  • BEZOWODNIOWIEC

 

Jak można zdefiniować płaza?

  • zwierzęciem bo jest cudzożywny, porusza się i wydaje głosy
  • kręgowcem bo ma kręgosłup i czaszkę
  • czworonożny bo ma zazwyczaj cztery kończyny
  • zmiennocieplny bo ma temperaturę ciała zbliżoną do otoczenia
  • ziemnowodny bo żyje częściowo w wodzie a częściowo na lądzie
  • bezowodniowiec bo nie posiada błon płodowych

3.

CECHY SZKIELETU PŁAZÓW:

  • Płaska czaszka z małą mózgoczaszką
  • Posiadają obręcze i cztery kończyny
  • U bezogonowych krótki kręgosłup i długa miednica
  • Żebra krótkie, nie sięgają mostka

 

4.

CECHY BUDOWY ANATOMICZNEJ:

  • Skóra zawiera komórki barwnikowe i gruczoły śluzowe, feromonalne i jadowe 
  • Serce zbudowane z komory i dwóch przedsionków
  • Układ krwionośny zamknięty zbudowany z dwóch obiegów
  • Wymiana gazowa odbywa się przez płuca workowate oraz skórę, larwy oddychają skrzelami
  • Układ pokarmowy zakończony stekiem
  • Układ wydalniczy i rozrodczy uchodzą do steku

 

Przykładowe pytania:

  • wymień co najmniej dwie cechy skóry płazów
  •  jak zbudowane jest serce u płazów
  • co powiesz o budowie układu krwionośnego
  • jak oddychają płazy
  • jak nazywa się końcowy odcinek przewodu pokarmowego u płazów

5.

Dzisiaj żyjące płazy nie osiągają wielkich rozmiarów:

  • Największa żaba goliat (Giganthorana goliath) mierzy ok. 40 cm!
  • Płazy beznogie osiągają nawet 135 cm!
  • Największy żyjący płaz ogoniasty salamandra olbrzymia (Andrias scheuchzeriri) osiąga długość 159cm!

Ciekawostki:

  • żaba goliat żyje w nurtach bystrych potoków tropikalnych lasów zachodniej Afryki, jest łowiona przez tutejsze plemiona i zjadana
  • żyjąca w Chinach i Japonii salamandra olbrzymia (Andrias scheuchzeriri) jest najbardziej długowiecznym płazem (55 lat)

 

6.

Rozwój płazów:

  • Gody odbywają się w wodzie
  • Skrzek składany na wiosnę do wody
  • Kijanka roślinożerna, posiada skrzela i ogon
  • Przeobrażenie i wyjście z wody
  • Postać dorosła żyjąca na lądzie w pobliżu wody

Przykładowe pytania:

  • omów cykl rozwojowy którejś z polskich żab na podstawie rysunku
  • czy wszystkie płazy posiadają stadium kijanki
  • co to jest spermatofor

7.

U płazów występuje też szereg innych form rozrodu:

  • niektóre gatunki jak  żabki koki nie posiadają larw
  • z jaj wylęgają się przeobrażone żabki

 

Ciekawostki:

  • Żabki koki żyją w Ameryce Pd., ważą zaledwie kilka gramów ale mają bardzo donośny głos porównywalny z odgłosem ciężarówki, nazwa pochodzi od wydawanego głosu: „ko-ki!”, polują nocą w koronach drzew a rano uciekając przed drapieżnikami i upałem skaczą na ściółkę z wysokości 5 pięter! Ponieważ robią to wszystkie naraz w ciągu kilkunastu minut pada dosłowny deszcz żab.

8.

Szklana żabka (Centrolenella sp.)

  • Żyją w Ameryce Południowej i środkowej oraz na Kostaryce
  • Składają jaja na spodzie liści nad bieżącą wodą

Ciekawostki:

  • jaja są pilnowane przez samce, a wyklute kijanki spadają z liścia do wody

9.

Stefania evansi

  • Nosi jaja przyczepione do skóry na grzbiecie obrzeżone fałdem skóry
  • Z jaj wylęgają się przeobrażone żabki

Ciekawostki:

  • jest nadrzewnym gatunkiem żyjącym w Ameryce Południowej

 

10.

 

Fritziana goeldi

  • Niewielka ok. 3 cm żabka nosi jaja w specjalnej torbie na plecach
  • Z torby wylęgają się przeobrażone żabki

 

Ciekawostki:

  • „żaby” torbowe noszą swoje jaja w specjalnej torbie na grzbiecie do której wtłacza je samiec zaraz po zapłodnieniu
  • zarodki korzystają głównie z zapasów zgromadzonych w żółtku ale pobierają też od matki wodę i tlen

11.

 

Salamandra czarna (Salamandra atra)

  • Salamandra czarna jest żyworodna
  • Rozród odbywa się z dala od wody
  • Zapłodnienie jest wewnętrzne mimo braku jakichkolwiek narządów kopulacyjnych

 

Ciekawostki:

  • występuje w lasach wapiennych gór Europy Alpach i na Bałkanach
  • samce wprowadzają nasienie wprost do kloaki samicy
  • żyworodność jest związana z niską temperaturą jaka zazwyczaj występuje w górach

12.

Współcześnie żyjące płazy dzielą się na trzy grupy systematyczne:

  • OGONIASTE
  • BEZNOGIE
  • BEZOGONOWE

 

13.

PŁAZY OGONIASTE

  • Posiadają ogon
  • Kończyny jednakowej długości i pokroju
  • Po lądzie poruszają się niezdarnie używając wijących ruchów tułowia
  • Szkielet chrzęstny klub nieznacznie skostniały
  • Nie wydają głosów i są głuche
  • Są jajorodne lub żyworodne

 

Ciekawostki:

  • Sposób poruszania przypomina ryby nie mają błony bębenkowej i ucha środkowego
  • Występują gatunki bezpłucne np. salamandry jaskiniowe
  • Występują głównie na półkuli północnej

Przykładowe pytania:

  • wśród płazów ogoniastych występują gatunki neoteniczne, wyjaśnij co to jest neotenia
  • podaj przykład zwierzęcia neotenicznego (np. odmieniec jaskiniowy, aksolotl)

14.

Salamandra plamista (Salamandra salamandra)

  • Największy krajowy gatunek płazów ogoniastych
  • Żyje w lasach na terenach górzystych

 

15.

Salamandra plamista (Salamandra salamandra)

  • Posiada na głowie tzw. parotydy czyli gruczoły jadowe
  • Plamy na ciele służą do maskowania na tle runa

Przykładowe pytania:

  • jak nazywają się gruczoły jadowe na głowie salamandry

16.

Traszka zwyczajna (Triturus vulgaris)

  • Jest pospolitym gatunkiem krajowym
  • Gody odbywa w płytkich zbiornikach wodnych do których schodzi już w lutym
  • Charakterystyczny...

Dostęp do pełnej treści artykułu tylko dla zalogowanych!


Literka jest portalem stworzonym specjalnie dla nauczycieli. Znajdziesz u nas artykuły i materiały pomocne w pracy, porady prawne, aktualności ze świata oświaty.


Aby publikować własne materiały oraz otrzymać pełen dostęp do portalu , Zaloguj się.

Nie masz konta ? Zarejestruj się za darmo !