Dostęp do pełnej treści artykułu tylko dla zalogowanych!


Literka jest portalem stworzonym specjalnie dla nauczycieli. Znajdziesz u nas artykuły i materiały pomocne w pracy, porady prawne, aktualności ze świata oświaty.


Aby publikować własne materiały oraz otrzymać pełen dostęp do portalu , Zaloguj się.

Nie masz konta ? Zarejestruj się za darmo !

Rozszerzenie horyzontów geograficznych

Data dodania: 2005-11-06 14:00:00
Jednym ze źródeł zdobywania wiedzy geograficznej są napisane pod adresem młodzieży książki geograficzne. Dostarczają one uczniom ogromnej porcji wiadomości na temat kultury, zwyczajów, historii, fauny i flory, elementów środowiska geograficznego, które pozytywnie oddziałują na ich świadomość edukacyjną. Napisane są w konwencji przygodowej, umożliwiając czytelnikowi przemieszczenie się w czasie i przestrzeni w różne nieraz orientalne miejsca naszej planety, dając jednocześnie możliwość głębokiego przeżywania następujących po sobie zdarzeń. Innowacja pedagogiczna: Rozszzerzanie horyzontów geograficznych uczniów poprzez czytelnictwo książek Alfreda Szklarskiego.

Autor: mgr D. Kalla – staż pracy 20 lat – nauczyciel historii; geografii; KOSS-u; wychowania fizycznego; dyrektor Publicznego Gimnazjum w ..... .

Data rozpoczęcia realizacji: 1 września 2006 r.

Miejsce: Publiczne Gimnazjum w ...... .

Recenzent: mgr .......... – nauczyciel mianowany ze stażem 6 lat pracy – biologii i geografii

Zatwierdzono: uchwałą numer .... 2005/2006/N Rady Pedagogicznej Publicznego Gimnazjum w ....... i pozytywną opinią Rady Rodziców z dnia ..... .

I Wstęp

     Geografia jako nauka matematyczno – przyrodnicza dostarcza uczniom bardzo dużej wiedzy i umiejętności na temat świata, zarówno pod względem poznawczym jak i kulturowym. Podstawa programowa nauczania geografii zakłada "budzenie zainteresowania szeroko rozumianą przestrzenią geograficzną (.), "korzystanie przez uczniów z możliwie różnorodnych źródeł wiedzy geograficznej (.)" i kształtowanie w ten sposób "poszanowania innych narodów, systemów wartości i sposobów życia". Cele te można poszerzyć, wyjść poza ich ramy, rozbudzając w uczniu dążenie do podświadomego ich ukształtowania poprzez szeroko rozumiane czytelnictwo.
     Jednym ze źródeł zdobywania wiedzy geograficznej są napisane pod adresem młodzieży książki geograficzne. Dostarczają one uczniom ogromnej porcji wiadomości na temat kultury, zwyczajów, historii, fauny i flory, elementów środowiska geograficznego, które pozytywnie oddziałują na ich świadomość edukacyjną. Napisane są w konwencji przygodowej, umożliwiając czytelnikowi przemieszczenie się w czasie i przestrzeni w różne nieraz orientalne miejsca naszej planety, dając jednocześnie możliwość głębokiego przeżywania następujących po sobie zdarzeń. Świetnie zapadają w pamięci, pozostawiając w niej trwały ślad, często przekazywane z pokolenia na pokolenie, jako swoiste panaceum na podkreślenie swej wartości humanistycznej.
     Takimi właśnie książkami geograficznymi są pozycje z serii "Tomek .." autorstwa Alfreda Szklarskiego. Przenoszą one czytelnika w niezapomniany świat przygód, przeżyć i doznań, które dostarczają jednocześnie niezapomnianych informacji geograficznych. Pozycje te były czytane przez wszystkie pokolenia Polaków, zarówno przez moich rodziców jak i przeze mnie samego. Żyjąc w świecie zdominowanym przez mass media i świat gier komputerowych postanowiłem rozbudzić wśród uczniów zainteresowania czytelnicze, sprowadzając je do przemyślanego systemu jego wprowadzenia, sprawdzenia i ocenienia oraz zewaluowania. Dostarczając uczniom uzasadnionej motywacji do jego przystąpienia i satysfakcji z jego zrealizowania. Postanowiłem wprowadzić je do swojego przedmiotowego systemu oceniania, jako warunku uzyskania przez ucznia lepszej oceny z geografii.
     Mam nadzieję, że uda mi się tym sposobem nie tylko zwiększyć zakres wiedzy geograficznej moich uczniów, ale i podniosę świadomość czytelniczą młodego pokolenia. Moja innowacja pedagogiczna przysłuży się również do podniesienia w naszej szkole stanu czytelnictwa, zachęci uczniów do pożytecznego spędzenia czasu z książką i dostarczy niezapomnianych wrażeń oraz dodatkowej wiedzy geografii na całe dalsze życie.

II Założenia programowe:
  • Rozbudzenie zainteresowania szeroko rozumianą przestrzenią geograficzną oraz przygotowanie do swobodnego poruszania się po niej
  • Rozbudzenie zainteresowań czytelniczych wśród uczniów
  • Stworzenie możliwości korzystania z literatury, jako źródła informacji geograficznej
  • Dostarczanie uczniom niezbędnej wiedzy geograficznej poszerzających horyzonty posiadanej wiedzy
  • Rozszerzenie horyzontów poznawczych o wiadomości zawarte w czytanych książkach
  • Kształcenie umiejętności czytania ze zrozumieniem i udzielania odpowiedzi na otrzymane zestawy pytań
  • Kształcenie umiejętności analizy i syntezy czytanego tekstu na podstawie posiadanych przez ucznia zestawów pytań
  • Kształcenie postaw patriotyzmu i postaw internacjonalistycznych poprzez analizę losów głównych bohaterów
  • Stworzenie systemu wiarygodnej motywacji, polegającego na określeniu czytelnych podstaw jej wprowadzenia, sprawdzenia i docenienia
III Cele kształcenia i wychowania:
  • uatrakcyjnienie zajęć lekcyjnych
  • wzbudzanie zainteresowania literaturą geograficzną
  • wywoływanie u uczniów przeżyć emocjonalnych
  • kształcenie umiejętności czytania ze zrozumieniem
  • kształcenie orientacji czasowo – przestrzennej na podstawie czytanych książek
  • kształtowanie umiejętności pracy indywidualnej z książką
  • kształtowanie umiejętności rozwiązywania sytuacji problemowych (zestawy 10 pytań)
  • kształtowanie u ucznia poczucia interdyscyplinarności czytanego tekstu, w korelacji z innymi przedmiotami: biologią i historią
  • rozwijanie wyobraźni i przeżywania
  • rozwijanie zainteresowań czytelniczych
  • kształtowanie postaw patriotycznych i wzbogacanie osobowości dziecka
  • kształtowanie postaw internacjonalizmu, przyjaźni między narodami i tolerancji dla odmienności kulturowej innych narodów
IV Uczestnicy : wszyscy uczniowie PG w ...... uczeni przeze mnie.

V Zasady wprowadzenia innowacji:
  1. dokonuję zakupu przewidzianych do czytania książek do biblioteki szkolnej (minimum trzech) z danej serii (zał. nr 1 – kopia faktury na zakup książek)
  2. czytam te książki układając do nich zestaw około 300 pytań (załącznik nr 2 – zestawy pytań dla uczniów z poszczególnych książek) i udzielając na nie kierunkowe odpowiedzi (załącznik nr 3 – kopie kierunkowych odpowiedzi sporządzonych odręcznie)
  3. wchodzę w porozumienie z lokalnymi gminnymi bibliotekami i uzyskuje od nich informacje na temat posiadanego księgozbioru, do wykorzystania przez uczniów (zał. nr 4 – Wykaz książek A. Szklarskiego z serii "Tomek ." z gminnych bibliotek)
  4. z nauczycielami bibliotekarzami ustalam reguły wypożyczeń książek, tak aby każdy uczeń miał szansę przeczytania wybranej pozycji
  5. na początku roku szkolnego podaję uczniom zestaw książek do wyboru: "Tomek na tropach Yeti", "Tomek w krainie kangurów", "Tomek na wojennej ścieżce" – do przeczytania
  6. na lekcji organizacyjnej z geografii ustalam z uczniami zasady i kryteria oceny udzielonych przez uczniów odpowiedzi z przeczytanej wybranej książki (załącznik nr 5 – przedmiotowy system oceny z geografii)
  7. do 15. 09. danego roku szkolnego uczniowie dokonują wyboru swojej książki, podając mi jej tytuł, co potwierdzają stosownym wpisem w dzienniczku nauczyciela (przy skrótach – Yeti, Indianie, Kangury) – (załącznik nr 6 – ksero wyboru książek przez uczniów - później)
  8. do końca miesiąca września wręczam uczniom indywidualnie opracowane zestawy 10 pytań dotyczących wybranych przez uczniów książek (patrz załącznik nr 2)
  9. określam termin oddania odpowiedzi na uzyskane pytania – 20. 12. danego roku szkolnego
  10. dokonuję oceny odpowiedzi uczniowskich a oceny wpisuję do dziennika lekcyjnego i przyznaję punkty dodatnie za inwencję czytelniczą, zgodnie z punktowym systemem oceny zachowania.
Załącznik nr 2

TOMEK NA TROPACH YETI – I
  1. Ja był ubrany tybetański przewodnik górski ? – miękkie, filcowe odzienie, kurtki bez rekawów, skóry jaka odwrócone włosem do wewnątrz, skóry osłaniające plecy i piersi, jedwabny pas, filcowe czapki i buty.
  2. Jakie miasto w Azji nazywano "wrotami Indii" ?
  3. Co stało się z Abbasem po kradzieży woreczka ze złotem i czym były Wieże Milczenia?
  4. Co zrobił Pan Wilmowski, aby dostać się przez straże do rezydencji łowieckiej maharadży Alwaru ? (57)
  5. Jakie "budziki" rankiem zbudziły śpiących w pawilonie myśliwskim 3 przyjaciół ? (71)
  6. jakie historyczne wydarzenie spowodowało, że zdecydowano się nie wykorzystywać więcej słoni bojowo w wojnach ? (94)
  7. Co to było takiego "sati" ? (108)
  8. Jakie zwierzę w Indiach ludziom chaty z wszelkich owadów (much i komarów) ? (124)
  9. Dlaczego w podróży z Ganderbalu do kotliny Kaszmirskiej bosman Nowicki miał "pietra" ? (167)
  10. Jak lama klasztoru pomógł oślepionemu przez śnieg Tomkowi ? (370)
TOMEK NA TROPACH YETI – II
  1. Skąd i dokąd przewodnicy tybetańscy prowadzili białego podróżnika (Michała Smudę) ? (2)
  2. Dlaczego położenie geograficzne Indii tworzyło z nich kraj kontrastów ? (35) – południowym krańcem sięgały równika, centralnie leżały w strefie umiarkowanej, a na północy dotykały najwyższych gór ziemi skutych lodem i śniegiem.
  3. Kim były hulmany ? (65)
  4. Co mieli 3 Polacy zrobić podczas polowania na tygrysy, a o co ich prosiła maharini ? (89)
  5. Co zrobił zakapturzony włamywacz, żeby Tomkowi odebrać otrzymany od maharini pierścień ? (125)
  6. Jakie podróże w swoim życiu odbył Pandit Davasarman ? (155) – 3 razy był w Tybecie, 2 x w Pamirze, w Turkiestanie Chińskim, , nad J. Bajkał, i w Afganistanie.
  7. Jacy pundyci szczególnie wsławili się badaniami geograficznymi w Tybecie ? (190)
  8. Jak nazywał się najwyższy szczyt Karakorum i ile liczył sobie wysokości ? (225)
  9. Pod jakim pretekstem Pandit Davasarman otrzymał od Namib Nazara zgodę na opuszczenie wesela i udanie się do Chińskiego Turkiestanu? (272)
  10. Na jaką próbę wystawił porwanego i oślepionego Tomka opat klasztoru ? (369)
TOMEK NA TROPACH YETI – III
  1. Do jakiej miejscowości kazał się prowadzić tybetańskim przewodnikom biały człowiek ? (3)
  2. Kim była Sally i jak na nią mówił bosman Nowicki ? (39) – była Angielką koleżanką Tomka (sikorką)
  3. Jakie zwierzę w Indiach nazywa się "królem dżungli" ? (76)
  4. Dlaczego Anglik Burton nie lubił księżnej Alwaru ? (110)
  5. Jakie ludy w historii Indii nękały ten kraj najazdami ? (140)
  6. Jak wyglądało pozdrowienie tybetańskiego lamy wobec przechodzących obok niego podróżników ? (175 )
  7. Po co Smuga i Pandit Davasarman udali się do Bombaju ? (220)
  8. Co uratowało Tomka przed stoczeniem się w przepaść ? (258)
  9. Jaką decyzję podjęli wędrowcy, gdy przed burzą śnieżną schronili się do domku ? (302)
  10. Kto i dlaczego porwał ślepego Tomka podczas jego nocnego próbnego wyjścia z namiotu ? (368)
TOMEK NA TROPACH YETI – IV
  1. O co prosił człowieka z blizną i lamów leżący w Hemis biały podróżnik ? (15)
  2. Co musiał zrobić Tomek, aby przejść nad bagnem ścieżką zatarasowaną przez krokodyla ? (75)
  3. Do kogo należał posiadany przez złodzieja sztylet i co o nim powiedziała maharani ? (131)
  4. Dokąd po 11 dniach podróży po tybetańskich urwiskach dotarli podróżnicy ? (177)
  5. Jaką miejscową nazwą określa się Mount Everest i jaką ma wysokość ? (226)
  6. Skąd Namib Nazar znał Pandit Davasarmana ? (270)
  7. Jakie nazwy w Azji Środkowej przyjmuje "dziki człowiek", o którym opowiada się legendy ? (301)
  8. Co powiedział swoim kolegom Pandit Davasarman, podczas spożywania obiadu u Sun – Li ? (306)
  9. Kogo podróżnicy spotkali na swojej drodze, po opuszczeniu gorących źródeł ? (327) Pasterzy
  10. Co przytrafiło się Tomkowi, gdy będąc ślepy w nocy opuścił namiot, aby przekonać się czy widzi? (367)
TOMEK NA TROPACH YETI – V
  1. Na co natknęli się 4 podróżnicy nad przełęczą ? (4)
  2. Jak nazywali się Polacy, którzy na statku przybyli z HAMBURGA do Bombaju ? (23)
  3. Kto z uczestników polowania znalazł się w niebezpieczeństwie, zaatakowany przez tygrysa ? (101)
  4. Dlaczego polscy podróżnicy mieli przy sobie również paszporty rosyjskie ? (184)
  5. Dlaczego Smuga, mimo obaw przyjaciół, nalegał na zorganizowanie wyprawy do gór Ałtyn – Tag ? (223)
  6. Za kogo mieli się podawać przy przeprawie przez Pamir, polscy podróżnicy ? (239)
  7. Kogo Namib Nazar zaprosił na wesele, a kogo obawiali się Polacy? (271)
  8. Dlaczego szwedzki podróżnik Sven Hemin 4 krotnie wspinał się na Muztag Ata ? (300)
  9. Dlaczego ówczesny system karny i sądowy Chin mógł wprowadzić Europejczyka w osłupienie ? (312)
  10. Jaki był wynik spotkania z dzikimi jakami nad gorącymi źródłami Tybetu ? (325) TOMEK NA
TROPACH YETI – VI
  1. Jaki wg wierzeń tubylców był efekt spotkania z Yeti ? (6)
  2. Z czego w Indiach słynie miasto Benares (od 1956 Waranasi) ? (40) – święte miasto hindusów, muzułmanów i buddystów z 1 500 świątyniami i klasztorami.
  3. Przed jaką próbą stanął Tomek na audiencji u maharadży Alwaru ? (87)
  4. Kim w Indiach byli THAGOWIE ? (132)
  5. Kto kibicował drużynom grającym w polo na rynku w Leh ? (180)
  6. Dlaczego Abdul Mahmud tak gorliwie opiekował się umierającym w Hemis Michałem Smugą ? (217)
  7. Po jakim znaku rozpoznawczym karawana Tomka dołączyła do orszaku weselnego przy Wzgórzu Kupców ? (267)
  8. Co stało się z Namib – Nazarem podczas oblężenia znajdujących się w wąwozie obrońców ? (276)
  9. Jakie cechy zachowania Polaków do głębi wzruszyły Pandit Davasarmana, po odprawieniu ścigających ich pastuchów? (322)
  10. Kogo Tomek zobaczył, a potem gonił, gdy okazało się, że droga którą idą jest bez przejścia ? (333)
TOMEK NA TROPACH YETI – VII
  1. Jak nazywał się statek, który przywiózł Tomka do Bombaju ? (18)
  2. Jakimi futrami upolowanych zwierząt wysłane były miejsca na których siedział witający 3 Polaków maharadża Manibharda z jego małżonką ? (81)
  3. Do jakiego niebezpiecznego zajścia doszło w czasie polowania na tygrysy ? (100)
  4. Dokąd i na czym ruszyli 4 podróżnicy z Rawalpindi ? (152)
  5. Który z podróżników w dolinie Astor rozpoznał uciekiniera i kim się on okazała ? (231)
  6. Kto niespodziewanie dołączył do karawany Tomka i nowożeńców ? (269)
  7. Gdzie w Azji Środkowej geograf rosyjski Przewolski odkrył konia nazwanego jego imieniem i wielbłąda ? (297)
  8. Dlaczego w międzyrzeczu rzeki TARYM podróżnicy musieli zachować szczególną czujność ? (303)
  9. Dlaczego podczas wędrówki przez Tybet chude i wygłodzone konie zaczęły nagle objawiać przypływ energii ? (323)
  10. Co spowodowało, że Tomek zachorował na czasową ślepotę
TOMEK NA TROPACH YETI – VIII
  1. Jak tybetańscy przewodnicy nazywali swego białego podróżnika ? (7)
  2. Jaka kara w Indiach grozi za znieważenie świętej krowy ? (53) – Indus musi odbyć pielgrzymkę do jednego z świętych miast, niosąc tyke z krowim ogonem, ostatnie 10 mil przemieszcz się długością własnego ciała, po przybyciu musi jeść i pić 5 ofiarnych darów krowy – może stracić życie lub być skazanym na męczarnie.
  3. W jaki sposób Pan Wilmowski uratował maharinię od śmierci z łap tygrysa ? (103)
  4. Dlaczego w Indiach shikowie i ich religia są prześladowane przez muzułmanów i hindusów ? (148) – głosili wiarę w jednego Boga, równouprawnili kobiety, zarzucili kastowość, palenie wdów (sati), bałwochwalstwo i używanie tytoniu oraz wina.
  5. Dlaczego pandit Davaserman przebrał się za babu (tłumacza) ? (165)
  6. O co przyrodni brat Smugi prosił na łożu śmierci ? (219)
  7. Na jakie zwierzęta ostatecznie rozpoczął polowanie Sadyr Chodża, w czasie postoju karawany ? (264)
  8. Jakie "smakołyki" na uczcie u Sun – Li podsuwał Tomek bosmanowi ? (307)
  9. Na czym polegało śledztwo "przy pomocy chrząszcza" ? (313)
  10. W jaki sposób podróżnicy wykorzystali cuchnącą siarkę, gorące źródła i nawóz jaków? (326)
TOMEK NA TROPACH YETI – IX
  1. Do jakiego portu morskiego w XV w. dopłynął Vasco da Gama, odkrywając drogę morską do Azji ? (19)
  2. Dlaczego kobra w Indiach otoczona jest czcią ? (69)
  3. Co podarowała Tomkowi na przyjęciu maharani ? (112)
  4. Dlaczego Szingar nazwany jest "azjatycką Wenecją" ? (162)
  5. Dlaczego Brytyjczycy popierali polską wyprawę w góry Ałtyn – Tag ? (221)
  6. Dlaczego przepowiedzenie Sadyr Chodży, że upadający przed Tomkiem orzeł przyniesie mu pecha, była słuszna ? (257)
  7. Jak zakończyło się spotkanie podróżników z oddziałem napotkanych chińskich żołnierzy ? (293)
  8. Z kim w Ilcza – Chotamie miał spotkać się Pandit Davasarman ? (304)
  9. Gdzie brat Smugi ukrył swoje złoto ? (315)
  10. Do jakiego zwierzęcia, zdaniem Pana Wilmowskiego podobny był Yeti ? (334)
TOMEK NA TROPACH YETI – X
  1. Co było powodem osłabienia i okropnego bólu leżącego w Hemis białego podróżnika ? (16)
  2. Jak wyglądał obrządek pogrzebowy u Parsów w Wieżach Milczenia ? (33) – w powietrzu kołowały żarłoczne ptaki, rodziny przed wieżami przekazywały zwłoki tzw przewoźnikom śmierci, oni najniżej składali dzieci, w środku kobiety, najwyżej mężczyzn. Ptaki rozszarpywały zmarłych. Kości strącano do studni robiąc miejsce dla następnych.
  3. Jakie odmiany słoni są w Indiach a które były u maharadży Alwaru ? (78)
  4. Dlaczego Pan Wilmowski kazał Tomkowi iść do domku myśliwskiego z uczty u maharadży ? (122)
  5. Dlaczego Tybet do połowy XIX w. był obcym prawie w ogóle nie znany ? (187)
  6. Jakie były cechy charakterystyczne ubioru Ladakhów, Tybetańczyków i Kaszmirczyków ? (200) – Ladakhowie i Tybetańczycy nosili czapki z klapami na uszy, Kaszmirczycy wyróżniali się turbanami i czerwonymi fezami.
  7. Jaką różnicę podróżnicy zauważyli podczas przejścia przez Karakorum i przełęcz Chorwat a doliną rzeki Szajok ? (227)
  8. Co odkrył Tomek wiszący na linie, gdy patrzył przez lornetkę w dół przepaści ? (260)
  9. Jaki sposób zwycięstwa wymyślił Pandit Davasarman, gdy podróżnicy byli otoczeni przez rozbójników w wąwozie ? (274)
  10. W czasie rozmowy z Sun – Li – kto wydał Rosjanom cel wizyty podróżników co Chińskiego Turkiestanu ? (305)
TOMEK NA TROPACH YETI – XI
  1. Co zrobił biały podróżnik, aby przestraszyć widzianego na ścieżce dziwnego rudawego stwora? (11)
  2. Dlaczego położenie geograficzne Indii tworzyło z nich kraj kontrastów ? (35)
  3. W jaki sposób Tomek poskromił geparda maharani Alwaru ? (88) – Tomek wpatrując się w ślepia geparda krok po kroku do niego podchodził, aż gładząc go przemawiał do niego, zabierając mu spod łap chusteczke maharani.
  4. Kim w Indiach byli CRIMOWIE ? (126)
  5. Dlaczego koń z bosmanem Nowickim podczas podróży szedł blisko urwiska (przepaści) ? (168)
  6. Jacy Rosjanie mieli duży wpływ na badanie Azji Środkowej (wymień co najmniej 3) ? (196)
  7. Jaką karę zadał Pandit Davasarman Abdulowi Mehmedowi ? (232)
  8. Co zrobili, Tomek i Smuga, z zapakowanymi w dywany karabinami ? (273)
  9. Co zaskoczyło podróżników podczas przemieszczania się przez pustynię Takla Makan ? (298)
  10. Jaki punkt wyznaczał bezpośrednią bliskość do ukrytego przez Michała Smugę skarbu ? (317)
TOMEK NA TROPACH YETI – XII
  1. Jaka była treść depeszy Smugi do Andrzeja, odczytanej na statku ? (22)
  2. Dlaczego Indie są krajem nędzy i głodu ? (36) – mimo wielkiej produkcji ryżu, prosa, kukurydzy i jęczmienia Indie nękane są suszami oraz brakiem transportu, co uniemożliwia przewóz jedzenia w rejony klęsk.
  3. W jakim celu zbudowano na terenie rezydencji łowieckiej maharadży pawilon myśliwski ? (60)
  4. W co zaopatrzyli swoją lektykę na słoniu 3 Polacy, ruszając na polowanie ? (91)
  5. Co widział Tomek przy żywopłocie oddzielającym posiadłość maharadży od wiejskich chatek ? (134)
  6. Co w podróżnikach przybywających do LEH wzbudziło zainteresowanie i strach ? (178)
  7. Do czego w dolinie Indu polskim podróżnikom przydały się GUSPARY ? (228)
  8. W jakiej kategorii rywalizowali z sobą Sadyr Chodża i bosman Nowicki ? (255)
  9. Kto przybył osaczonym w wąwozie przez rozbójników Polakom z pomocą ? (277)
  10. Co spowodowało załamanie się wśród wędrowców znajdujących się w parowie nadziei na znalezienie złota ? (318)
TOMEK NA TROPACH YETI – XIII
  1. Jaki Europejczyk, zdaniem Tomka, przybył do Indii przed Vasco da Gamą ? (20)
  2. Jaka reakcja mogła wystąpić u ludzi jedzących owoce mango ? (63)
  3. Co zrobił maharadża następnego dnia po polowaniu na tygrysy ? (105)
  4. Jaki prezent ofiarował Tomkowi nieobecny na pożegnaniu maharadża Alwaru ? (137)
  5. Jak nazywał się człowiek, który przekazał Tomkowi informację, że Pan Smuga przebywa w klasztorze w Hemis ? (182)
  6. Co zrobił Tomek w Hemis, aby spotkać się ze swym przyjacielem Smugą ? (203)
  7. Dlaczego miejsce zsyłki Abdula Mahmada nazywane było Syberią Kaszmiru ? (233)
  8. Dlaczego karawana znajdująca się w pobliżu wzgórza kupców zachowywała wzmożoną czujność ? (266)
  9. Co w obliczu zbliżającej się burzy śnieżnej postanowił zrobić Pandit Davasarman ? (297)
  10. Na jaki pomysł rozprawienia się ze ścigającymi podróżników pasterzom wpadł Smuga ? (320)
TOMEK NA TROPACH YETI – XIV
  1. Kto uratował od śmierci zmrożone w namiocie ciało białego podróżnika ? (14)
  2. Dlaczego maharadża Alwaru mieszkał w pałacu na skraju dżungli ? (46) – bo akurat przygotowywał się do polowania na tygrysy
  3. Jakimi zdolnościami wobec zwierząt obdarzony był Tomek Wilmowski ? (85)
  4. Dlaczego maharadża i maharani nie mogli osobiście pożegnać goszczonych u siebie Polaków ? (136)
  5. Jak nazywały się dwie świętości SIKHÓW znajdujące się w Armitsarze ? (150)
  6. Jak nazywali się pierwsi podróżnicy, którzy dokonali przejścia przez Pamir ? (192)
  7. Co sprawiło, że przyrodni brat Smugi w górach Karakorum stracił jaka i odmroził sobie nogi ? (214)
  8. Dlaczego kirgizki zwyczaj ślubny był bezpieczny do przemycenia Polaków przez rosyjską granicę ? (236)
  9. Jakimi kulinarnym specjałami kobiety TOGLIKÓW podjęły u siebie wędrowców ? (279)
  10. Jaki błąd popełnił przewodnik prowadząc grupę Tomka na skróty do klasztoru Hemis ? (332)
TOMEK NA TROPACH YETI – XV
  1. Co zrobił Vasco da Gama, gdy po przybyciu do Indii tubylcy odmówili mu przychylności ? (21)
  2. Kim był Wisznu i jakie miał wcielenia ? (67) – jeden z głównych bóstw Indii, ma wcielenia ryby, żółwia, niedźwiedzia, półlwem, półczłowiekiem, pięknym Ramą, bohaterskim Kriszną, Buddą a nawet Gandhim.
  3. Jaki był udział Tomka w złapaniu żywego tygrysa ? (104)
  4. Kiedy Tomek się zorientował, że złodziejem pierścienia księżniczki jest maharadża, przebrany za złodzieja ? (138)
  5. W co przebierali się lamowie podczas uroczystości religijnych w klasztorze w Hemis ? (185)
  6. Kim dla Smugi był leżący w Hemis człowiek z amputowanymi nogami ? (205)
  7. Dlaczego Tomkowi nie podobało się, że Anglicy zaopatrują Namib Nazara w broń ? (261)
  8. W jakim języku rozmawiali ze sobą podróżnicy, gdy rozbroili chiński patrol ? (294)
  9. Czego dowiedział się Pandit Davasarman od Sun – Li po uczcie u niego ? (311)
  10. Dlaczego w czasie zbliżania się karawany do gór Karakorum Tomek i bosman Nowicki szybko się męczyli i narzekali na silne bicie serca ? (330)
TOMEK NA TROPACH YETI – XVI
  1. Dlaczego bosman Nowicki nie zdołał w domu Abbasa, podczas szamotaniny z człowiekiem z blizną, powstrzymać go od kradzieży i ucieczki ? (31)
  2. Dlaczego Hindusi przed swoimi wiejskimi chatkami obowiązkowo sadzą bananowce ? (47)
  3. Na co w Indiach skazywani byli ludzie, którzy popełnili morderstwo ? (74)
  4. Jakie zwierzęta udało się Tomkowi zaobserwować podczas pochodu słoni w czasie polowania na tygrysy ? (97)
  5. Gdy Tomek gonił złodzieja pierścienia, okazał się bardzo wspaniałomyślny – przed czyją śmiercią uratował on złodzieja ? (130)
  6. Jaki urząd sprawował, witający w Ladakhu Polaków sir Francis Younghausband ? (186)
  7. Jaki wpływ na Smugę miało surowe, tybetańskie, górskie powietrze ? (206)
  8. Co zdaniem Wilkowskiego miało zagwarantować bezpieczną wyprawę do gór Ałtyn – Tag ? (222)
  9. Kto i w jaki sposób uratował Tomka od niebezpieczeństwa śmierci po kamiennej lawinie, która spadła na podróżników ? (259)
  10. O czym marzył bosman Nowicki, w przypadku znalezienia skarbu ze złotem ? (314)
TOMEK NA TROPACH YETI – XVII
  1. Dlaczego tybetańscy przewodnicy opuścili swego pana ? (8)
  2. Kto i czego szukał w domu urzednika Abbasa ? (28)
  3. Jaka przygoda przytrafiła sieTomkowi, jego tacie i bosmanowi, gdy byli wiezieni do pałacu maharadży na skraju dżungli ? (48)
  4. Na czym polegał w Indiach zwyczaj PURDACH ? (86)
  5. Kim wg Burtona był Jog ? (113)
  6. Jakie ludy zamieszkują zachodnie pasmo Himalajów ? (170)
  7. Jak nazywał się odkrywca, który jako pierwszy przeszedł w poprzek Azje Środkową ? (191)
  8. W jaki sposób polscy podróżnicy zamierzali przekroczyć granicę rosyjskiego Pamiru ? (235)
  9. Co sprawiło, że Nazim Chan polubił Polaków ? (254)
  10. Jaką grę zaproponował podczas obiadu Sun – Li Nowickiemu ? (308)
TOMEK NA TROPACH YETI – XVIII
  1. Jakie nieszczęście przytrafiło się białemu podróżnikowi, gdy rozstał się ze swymi przewodnikami ? (12)
  2. Co nakazuje Hindusowi hinduizm ? (50) – zachowanie ustroju kastowego, wiarę w świętość braminów, wiarę w świętość krowy i wędrówkę dusz.
  3. Dlaczego słoń maharadży uważany był za świętego ? (79)
  4. Co zrobił zakapturzony włamywacz, żeby odebrać Tomkowi pierścień ? (125)
  5. Którędy w Indiach biegł szlak komunikacyjny w głąb Azji ? (153)
  6. Co przyrodni brat Smugi ukrył w górach Ałtyn – Tag ? (218)
  7. Co wedle miejscowych wierzeń oznaczał upadek przed Tomkiem zestrzelonego przez Nowickiego orła ? (256)
  8. Jakie góry otaczają ze trzech stron kotlinę Tarym, zwanej też Turkiestanem Wschodnim ? (290)
  9. W jaki sposób zdołał Smuga i Pandit Davasarman przekonać ścigających ich pasterzy, że nie warto ich ścigać ? (321)
  10. Na jaką próbę wystawiony był oślepiony Tomek przez opata klasztoru ? (369)
TOMEK NA TROPACH YETI – XIX
  1. Na jakich warunkach przewodnicy tybetańscy opuścili swego podróżnika ? (9)
  2. Dlaczego Hindusi czczą krowy jako święte ? (51) – starożytnym Ariom krowa dostarczała pożywienia, skór, nawozu na opał; wszystko co pochodzi od krowy posiada symboliczne religijne znaczenie.Jest 5 darów krowy, a ogon ma znaczenie jako amulet.
  3. W jakich historycznych wydarzeniach używane były słonie bojowe ? (81) – za królowej Asyrii Semiramidy były w armii, Dariusz walczył z Aleksandrem wykorzystując słonie, król egipski Pyrrus użył ich przeciwko Rzymianom, Hannibal w wojnach punickich,
  4. Czego dowiedział się Tomek od bosmana Nowickiego, gdy ten wrócił z przyjęcia u maharadży ? (133)
  5. Jakie paszporty mieli polscy podróżnicy, a jakich sir Francis Younghausband od nich zażądał ? (183)
  6. Co postanowił zrobić przyrodni brat Smugi, aby uniknąć schwytania przez Rosjan ? (212)
  7. Dlaczego większość władców Nagarów i Hunzów nie umierała śmiercią naturalną ? (252)
  8. Dlaczego chiński patrol wojskowy zatrzymał właśnie polskich podróżników ? (295)
  9. Jak zakończyła się ceremonia obdarowywania Się kanarkiem na uczcie u Sun – Li ? (310)
  10. kto i dlaczego...

Dostęp do pełnej treści artykułu tylko dla zalogowanych!


Literka jest portalem stworzonym specjalnie dla nauczycieli. Znajdziesz u nas artykuły i materiały pomocne w pracy, porady prawne, aktualności ze świata oświaty.


Aby publikować własne materiały oraz otrzymać pełen dostęp do portalu , Zaloguj się.

Nie masz konta ? Zarejestruj się za darmo !