Strony statyczne

Dostęp do pełnej treści artykułu tylko dla zalogowanych!


Literka jest portalem stworzonym specjalnie dla nauczycieli. Znajdziesz u nas artykuły i materiały pomocne w pracy, porady prawne, aktualności ze świata oświaty.


Aby publikować własne materiały oraz otrzymać pełen dostęp do portalu , Zaloguj się.

Nie masz konta ? Zarejestruj się za darmo !

O czym początkujący nauczyciel wiedzieć powinien

Data dodania: 2006-09-11 07:55:40
Wstęp

     Stworzeniu cyklu artykułów poświęconych nauczycielowi stawiającemu pierwsze kroki w zawodzie przyświecała idea wsparcia owego debiutanta w początkowych, często trudnych chwilach pedagogicznej kariery. Okazuje się zwykle, że podczas pierwszej pracy w szkole pojawiają się problemy, o których świeżo upieczony absolwent nie miał wcześniej pojęcia, i o których nie mówiono w czasie studiów. W artykule: „Szkolny debiut, czyli pierwszy rok w szkole” omówiłam wyłącznie kwestie dotyczące awansu zawodowego nauczyciela stażysty. W kolejnych pragnę określić zadania, obowiązki, zakres działań pedagoga, który odtąd będzie pełnił w szkole kilka ról: nauczyciela przedmiotu, członka rady pedagogicznej, wychowawcy i opiekuna oraz pracownika.

     Procedura awansu zawodowego, w której określono także zadania opiekuna stażu, mającego pełnić funkcję przewodnika i mentora młodego nauczyciela, wydaje się być słuszna. Jednak rzeczywistość odbiega niekiedy od oczekiwań i stażysta zostaje pozostawiony sam sobie, skazany na samodzielność, która nierzadko oznacza samotne zgłębianie tajników szkolnej rzeczywistości. Mam nadzieję, iż wskazówki zawarte w tych tekstach pomogą młodym nauczycielom w zaaklimatyzowaniu się w pracy.

NAUCZYCIEL PRZEDMIOTU

Podstawa programowa

     W zależności od tego, czy nauczyciel podejmuje pracę w małej szkole – jako jedyny pedagog uczący danego przedmiotu; czy też w dużej, gdzie pracują już inni przedstawiciele określonej dziedziny – zakres pewnych zadań obowiązkowych może się nieco różnić. W szkole większej - zwykle działa już zespół przedmiotowy nauczycieli tej samej specjalności, którzy ze sobą współpracują, ustalają plan działań oraz wypracowują jednolite formy dokumentów szkolnych. Nauczyciel przedmiotu powinien zapoznać się z podstawa programową dla swego przedmiotu i etapu edukacyjnego – jest to najważniejszy dokument regulujący zasób treści nauczania i stanowiący wskazówkę – jaki zakres materiału koniecznie należy opracować z uczniami. Nie można robić odstępstw od treści zawartych w podstawie programowej.

Podstawa programowa

     Akt prawny ogłoszony przez ministra do spraw oświaty i wychowania. Zawiera obowiązkowy zestaw treści nauczania na danym etapie edukacyjnym, a także wymienia cele edukacyjne, zadania szkoły oraz jakie umiejętności powinien opanować uczeń. Wytyczne z podstawy programowej są podstawą do opracowania programów nauczania dla przedmiotów, bloków przedmiotowych, programów wychowawczych. Jest to podstawowy dokument, który powinien być znany nauczycielowi zanim dokona wyboru programu nauczania i sporządzi plan wynikowy. (Encyklopedia www.Literka.pl)

Program nauczania

     Program nauczania (nie mylić z p. własnym)- jest to opis sposobu realizacji zadań edukacyjnych ustalonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego; obejmuje co najmniej jeden etap edukacyjny i dotyczy kształcenia zintegrowanego, przedmiotu, ścieżki edukacyjnej, bloku przedmiotowego lub ich części. Szczegółowe zasady tworzenia i warunki wdrożenia określa Rozporządzenie MENiS z dnia 5 lutego 2004 r. w sprawie dopuszczania do użytku szkolnego programów wychowania przedszkolnego, programów nauczania i podręczników oraz cofania dopuszczenia (Dz. U. Nr 25, poz. 220) obowiązuje od dnia 2 marca 2004 r. (Encyklopedia www.Literka.p.)

     Nauczyciel sam dokonuje wyboru programu nauczania dla swego przedmiotu. Wydawnictwa edukacyjne oferują ich mnogość, kusząc dodatkowo atrakcyjną obudową dydaktyczną, opracowanymi rozkładami czy planami wynikowymi, oferując pomoce dydaktyczne ściśle związane z zakresem materiału programowego. Na co należy zwrócić uwagę dokonując wyboru programu? Program powinien byś zatwierdzony przez MEN i posiadać tzw. numer dopuszczenia. Z reguły na dwójce tytułowej znajduje się zapis: „Dopuszczony do użytku przez MEN pod numerem DKW-xxx”). Autora (autorów), tytuł i numer programu wpisuje się potem do szkolnego zestawu programów oraz do dziennika klasowego. Warto także przeanalizować, czy program jest zgodny z podstawą programową, jaki zawiera zakres wiadomości i umiejętności oraz czy jego realizacja jest możliwa w warunkach funkcjonowania konkretnej szkoły? Czy dzięki pracy z tym właśnie programem rozbudzimy zainteresowania uczniów, wyposażymy ich w kompetencje kluczowe?

     Wybierając program nauczania, należy wziąć pod uwagę konkretną grupę uczniów, z którymi się będzie pracowało; poznać ich możliwości, potencjał intelektualny, zainteresowania, aspiracje, gdyż celem staje się rozwój kompetencji ucznia. Anna Rękawek radzi: Przystępując do wyboru programu nauczania, na początku nauczyciel musi jasno scharakteryzować i ocenić sytuację, w jakiej ten program ma być realizowany:
  • sformułować swoją filozofię pedagogiczną i misję swojej pracy;
  • uświadomić sobie misję pracy szkoły, w której pracuje;
  • ustalić, w jakie kompetencje chcielibyśmy wyposażyć ucznia, aby pomóc mu skutecznie funkcjonować we współczesności; wyznacza to kierunek poszukiwań odpowiedzi na pytanie, jak do tego doprowadzić, czyli jak tego nauczyć;
  • ocenić swoje miejsce w pracach rady pedagogicznej nad pakietem programów szkolnych;
  • rozpoznać potrzeby, oczekiwania, zainteresowania uczniów;
  • wyrobić sobie obraz społeczności lokalnej, w jakiej istnieje szkoła, jej oczekiwań wobec szkoły, mocnych i słabych punktów;
  • ocenić wyposażenie, którym będzie dysponował.
Następnie analizując wpisane w program cele, ustalić, czy są one adekwatne do sytuacji, w jakiej nauczyciel chce go wykorzystać.

     Twórczy i kreatywny nauczyciel niekoniecznie trzyma się ściśle ram wytyczonych w wybranym programie nauczania. Oczywiście powinien go realizować zgodnie z założeniami - jednak warto, by wprowadzał modyfikacje i innowacje programowe.

     Często zdarza się, że młody nauczyciel podejmując pracę, jest już zwolniony z obowiązku wyboru programu nauczania, gdyż przedmiotowcy współpracujący w zespole przedmiotowym wybrali program, z którym pracują i wtedy po prostu należy się dostosować.

     Zmiany programu nauczania nie można dokonywać w czasie trwającego roku szkolnego. Jeżeli zaistnieje taka potrzeba, należy zgłosić dyrektorowi tę chęć jeszcze w czerwcu roku poprzedzającego nowy rok szkolny. Niekiedy warunki ekonomiczne społeczności szkolnej (rodziców uczniów) wpływają na to, że nauczyciele unikają zmieniania programów nauczania, gdyż wiąże się to z dodatkowym wysiłkiem finansowym dla rodziny ucznia - zakupem nowych podręczników.

     Wydawnictwa oferują programy nauczania w formie zestawów dydaktycznych, na które składają się zwykle: podręczniki dla uczniów, zeszyty ćwiczeń, poradniki dla nauczyciela (często z przykładowymi...

Dostęp do pełnej treści artykułu tylko dla zalogowanych!


Literka jest portalem stworzonym specjalnie dla nauczycieli. Znajdziesz u nas artykuły i materiały pomocne w pracy, porady prawne, aktualności ze świata oświaty.


Aby publikować własne materiały oraz otrzymać pełen dostęp do portalu , Zaloguj się.

Nie masz konta ? Zarejestruj się za darmo !